pomniki wybitnych leszczynian

Pomnik Jana Jonstona
 

Z inicjatywy  Leszczyńskiego Towarzystwa Kulturalnego, w dniu 6 czerwca 1975 roku, władze miasta ufundowały pomnik tego wielkiego uczonego leszczyńskiego. Został wykonany wg projektu prof. Magdaleny Więcek - Wnuk z Poznania. Głowę odlano z brązu. ( Oprac. Zb. Gryszka )

Urodzony w 1603 woku w Szamotułach w rodzinie szkockiego imigranta wyznania kalwińskiego. Uczył się w gimnazjach w Ostrorogu, Bytomiu Odrzańskim i Toruniu, następnie studiował w Saint Andrews w Szkocji. W roku 1625 osiadł w Lesznie. Kontynuując pracę naukową, w Amsterdamie opublikował swoje pierwsze dzieło przyrodoznawcze. Po studiach medycznych i botanicznych w Holandii, objął posadę nauczyciela i wychowawcy Bogusława Leszczyńskiego, syna Rafała VII. Podczas odbywanej ze swoim uczniem podróży naukowej po Europie, w 1634 roku w Lejdzie i Cambridge uzyskał stopień doktora medycyny. Jako nadworny lekarz Lesczyńskich, lekarz miejski i nauczyciel gimnazjum, przebywał w Lesznie do 1656 roku. Po pożarze miasta osiadł na Śląsku. Zmarł w 1675 roku Składowicach nieopodal Lublina a pochowany na cmentarzu kalwińskim w Lesznie. Pisane po łacinie dzieła przyrodnicze i medyczne Jonstona cieszyły się uznaniem i poczytnością w wielu krajach Europy. ( Oprac. Z. Moliński )


 

Pomnik Jana Amosa Komenskiego

Popiersie Jana Amosa Komenskiego na cokole ze szlifowanego granitu stoi w Lesznie od 1898 roku, początkowo przed kościołem św. Jana, po II wojnie światowej przeniesione na skwer jego imienia. Rzeźbę postaci zaprojektował i wykonał N. Reichel z Berlina. ( Oprac. Zb. Gryszka )

Urodzony w 1592 roku na Morawach w rodzinie młynarza. Studiował teologię w Herborn i Heidelbergu. Jako duchowny Jednoty braci czeskich rozwinął na Morawach i w Czechach szeroką działalność pedagogiczną i religijną. Po opanowaniu Czech przez Habsburgów, w 1628 roku przybył do Leszna na czele dużej grupy współbraci. Podczas 17-letniego pobytu ( dwukrotnie wyjeżdżał na dłużej do Anglii, do Elbląga i na Węgry ) napisał w Lesznie dzieła, które zapewniły mu międzynarodowy rozgłos. Prowadzone przez niego gimnazjum braci czeskich dało podwaliny pod bogatą tradycję leszczyńskiego szkolnictwa. Po spaleniu Leszna w 1656 rku osiadł w Amsterdamie, gdzie kontynuował działalność naukową. Po śmierci w 1670 roku pochowany został w świątyni walońskiego kościoła reformowanego w Narden pod Amsterdamem. Do najważniejszych dzieł "Nauczyciela Narodów" należy min. sławny podręcznik łaciny "Janua linguarum reserata" ( Leszno 1631 ) przełożony na 12 języków europejskich i 4 azjatyckie oraz "Didactica magna", Amsterdam, 1657. ( Oprac. Z. Moliński )


POWRÓT