Autor

Roman Majewski, Franciszek Szyguła

Tytuł

Leszczyńska druga drużyna

Źródło

 

Uwagi

 

 

Druga drużyna harcerska im. Juliusza Słowackiego przy Państwowym Seminarium Nauczycielskim Męskim w Lesznie rozpoczęła działalność 11 maja 1920 roku. Jej zorganizowaniem zajął się druh Zygmunt Kalkstein - pełnomocnik Naczelnictwa Harcerskich Drużyn Wielkopolskich. Na pierwszym zebraniu wybrano kierownictwo. Drużynowym został druh Wojciech Paczyński a przybocznymi: druhowie Czesław Kogut i Edmund Adamski. Pierwszym opiekunem drużyny był dyrektor szkoły - dr Jan Wowczak.

          Drużynę podzielono na cztery zastępy: ,,Niedźwiedzi" - z zastępowym druhem Wikotorem Ciesielskim, „Wilków" - z zastępowym druhem Leonem Czwojdzińskim, „Gołębi" - z zastępowym druhem Bronisławem Losiakiem i „Czajek" — z zastępowym druhem Czesławem Przyborskim. Początkowo drużyna liczyła 39 druhów. Druh Zygmunt Kalkstein określił jej cele. Zgodnie z zapisem kronikarskim były nimi :

-          utrwalanie polskości na zachodnich rubieżach kraju, stworzenie wału ochronnego przeciwko nawałnicy niemieckiej,

-          szerzenie    idei    harcerskiej    między przyszłymi krzewicielami    oświaty wśród ludu polskiego,

          W pierwszym etapie pracy członkowie drużyny urządzali wycieczki w najbliższe okolice oraz podchody wspólnie z pierwszą drużyną im. króla Stanisława Leszczyńskiego przy Państwowym Gimnazjum Męskim i trzecią drużyną im. Bartosza Głowackiego przy Szkole Powszechnej w Lesznie. Przygotowywali się też do składania III stopnia i przyrzeczenia harcerskiego.

          W związku z wojną polsko-radziecką w 1920 roku drużyna zaprzestała działania i rozpoczęła pracę zgodnie z rozkazem przewodniczącego ZHP, gen. broni Józefa Hallera. Harcerze zgłosili się do obozu ćwiczebnego w Biedrusku gdzie po odbyciu szkolenia przy. dzieleni zostali do służby wojskowej. Jedni poszli na front, inni - do służby wewnętrznej. W związku z odejściem do wojska nastąpiła zmiana na stanowisku drużynowego. Został nim Czesław Kogut a -funkcję przybocznego pełnił Marian Zaporowski.

          Wkrótce po wydaniu rozporządzenia Ministra Spraw Wojskowych uczniowie wrócili do szkoły. Działalność drużyny uległa ożywieniu. Kierownictwo przejął Edmund Adamski a w 1921 roku ponownie Wojciech Paczyński. Już po roku od założenia drużyna miała własną okrągłą pieczęć z krzyżem harcerskim, lilijką i napisem - „Związek Harcerstwa Polskiego dr-na harc. im. Juliusza Słowackiego — Leszno". Dysponowała własną siedzibą — harcówką urządzoną dzięki staraniom druha prof. Adolfa Skopowskiego.

          Działalność była szeroka. Prowadzono ożywioną korespondencję z druhami z Krakowa, Brzeżan, Radomia i Przemyśla. Urządzono uroczystość z okazji rocznicy powstania listopadowego. Utworzono drużynę zuchów ze Stefanem Boruczkowskim jako kierownikiem. Członkowie drużyny uczestniczyli w takich uroczystościach jak powitanie Naczelnika Państwa 28 grudnia 1921 roku czy Dzień Harcerza w dniu 19 grudnia 1922 roku w Rawiczu.

          W maju 1922 roku drużynę przejął Franciszek Stachowski. Podpisami w kronice przynależność do niej potwierdziło wówczas 61 druhów. Pierwsze uroczyste obchody Dnia Harcerza odbyły się w drużynie 25 czerwca 1922 roku. Nad ich przygotowaniem czuwał komendant prof. Adolf Skopowski, Uroczystość rozpoczęła się mszą św. na boisku Państwowego Seminarium Nauczycielskiego Męskiego. W imprezie uczestniczyła publiczność oraz wojsko. Przemówienie wygłosił dowódca 55 PP — płk Gustaw Paszkiewicz. W programie znalazły się ćwiczenia gimnastyczne. Druhowie Edmund Frajer i Mieczysław Wierzchowski złożyli przyrzeczenia.

          Po zjeździe instruktorów i kierowników w Brześciu nad Bugiem postanowiono rozpocząć pracę na wsi. Drużyna zajęła się następującymi miejscowościami: Pawłowice, Dąbcze, Lasocice, Przybyszewo, Strzyżewice. Józef Przewoźny działał w Pawłowicach. Zebrał wielu chłopców, organizował, gry, zabawy, zbiórki i wycieczki. W Dąbczu pracował Bronisław Romański a wspierała go tamtejsza nauczycielka - p. Kwiatkowska. Działała też drużyna w Lasocicach — Przybyszewie, którą prowadził Tadeusz Kowalski.

          W roku 1924 kierownikiem drużyny został wybrany dotychczasowy przyboczny — Józef Przewoźny. Funkcję przybocznego objął Tadeusz Kowalski. Tydzień Harcerza to uroczystość, którą przygotowało Koło Przyjaciół Harcerstwa na przełomie maja i czerwca 1924 r. Spory wkład miała w tych imprezach właśnie druga drużyna. W czasie wakacji część harcerzy wyjechała na kolonie hufca do Żytowiecka, część na kurs wojskowy do Makowa, inni na kurs w Dąbkach nad morzem.

          W końcu roku kierownictwo przejął Tadeusz Kowalski a opiekunem mianowanym przez Koło Przyjaciół Harcerstwa został prof. Julian Szpunar.

          Przewrót majowy utrwalony został następującym zapisem w kronice: „maj jednak zawiódł. Po wszystkie wieki wspominać będą kroniki owe zaburzenia w sercu Polski, w Warszawie". Wówczas Naczelna Rada wydała rozkaz by „wiernie stać przy naszych prawach a Ojczyzna będzie z nas zadowolona". W roku szkolnym 1926/1927 drużyna liczyła 6 zastępów. W listopadzie członkowie drużyny pełnili służbę porządkową w sali Hotelu Polskiego podczas występu poznańskiego chóru „Echo", w styczniu zaś uczestniczyli w jasełkach operowych oraz uroczystym powitaniu prezydenta Ignacego Mościckiego.

          W 1927 roku drużynowym został Stanisław Wojciechowski. Druhowie z V kursu zostali zwolnieni z obowiązków. Drużyna dysponowała małą biblioteczką, którą opiekował się Władysław Wawrzyniak. W ósmą rocznicę utworzenia drużyny odbyła się skromna uroczystość. Omówiono dotychczasową działalność i przedstawiono sylwetkę patrona Juliusza Słowackiego. We wrześniu 1928 r. uroczyście powitano pięciu harcerzy, którzy przyjchali rowerami z Francji. Jednym z nich był Wiktor Ciesielski, były zastępowy „Niedźwiedzi" w 1920 r.

          W 1929 r. pod kierunkiem Antoniego Skorackiego zorganizowano introligatornię wzbogacając w ten sposób fundusz drużyny. Na narodowym zlocie harcerzy w Poznaniu nie zabrakło członków drugiej drużyny. Wiosną 1930 r. nastąpiła kolejna zmiana w kierownictwie. Drużynowym mianowano Edmunda Pawłowicza a przybocznym został Jan Tylewicz. Ożywiła się praca. Regularnie organizowano zbiórki. W końcu kwietnia odbyła się wycieczka piesza na trasie Wyciążkowo — Trzebania — Kąkolewo — Nowa Wieś.

          Dziesięciolecie powstania drużyny obchodzono uroczyście 24 maja 1930 r. W programie były występy orkiestry i chóru pod kierownictwem dh Jana Starzyńskiego. W maju i czerwcu przygotowano wycieczki piesze do Wyciążkowa i Krzycka Małego. W następnym roku przyjęto nowych członków i złożono przyrzeczenie. W Rydzynie odbył się kurs zastępowych prowadzony przez hm. R. P. Tadeusza Maresza. Z okazji Zielonych Świąt urządzono trzydniową wycieczkę do Boszkowa.

          W początkach 1932 r. za zgodą dyrektora szkoły członkowie drużyny wystawili sztukę harcerską „Forteca". Reżyserem przedstawienia był absolwent oczekujący na posadę — Franciszek Szyguła. Dochód przeznaczono na obóz letni. Własny obóz przygotowano koło Dolska. Jego komendantem był Edmund Pawłowicz. Ostatnia uroczysta zbiórka członków drużyny miała miejsce 18 września 1934 r. Przygotowano ją przed gmachem Seminarium. Obecni byli: opiekun — prof. Bolesław Kozłowski, hufcowy — Jan Kuczkowski i wychowankowie. Działalność drużyny przedstawił drużynowy Maksymilian Lewandowski. Drużyna została rozwiązana w związku z likwidacją Seminarium Nauczycielskiego.

          Przez 14 lat istnienia funkcje drużynowych pełnili: Wojciech Paczyński, Czesław Kogut, Edmund Adamski, Franciszek Stachowski, Józef Przewoźny, Tadeusz Kowalski, Feliks Wielgosz, Karol Krystyniak, Stanisław Wojcie-chowski, Jan Kuczkowski, Jan Szcze-pański, Edmud Pawłowicz, Maksymilian Lewandowski. Opiekunami z ramienia dyrekcji szkoły i Koła Przyjaciół Harcerzy byli: dr Jan Wowczak, prof. Jan Jakóbiec, prof. Julian Szpunar oraz księża: Tadeusz Peik i Józef Pacyna.

          Nie udało się ustalić szczegółowo liczby członków drużyny w ciągu 14 lat jej istnienia. Z zapisów w kronice wynika, że było 170 druhów. Na rozmaitych fotografiach udało się rozpoznać dodatkowo 11 członków. Według relacji dawnych harcerzy trzeba jeszcze dodać osiem osób, które nie figurowały w rejestrach. Można przypuszczać, iż ogólna liczba członków wynosiła 250. Przeciętnie w roku szkolnym działały cztery zastępy skupiające 45 harcerzy. W niektórych latach zastępów było więcej.