Autor

Feliks Czarnecki

Tytuł

Harcerstwo leszczyńskie

Źródło

Przyjaciel Ludu 4/1990

Uwagi

 

 

25 września 1938 r. harcerstwo leszczyńskie przeżywało swój wielki dzień. Wówczas to bowiem odby­ła się w Lesznie podniosła uroczystość poświęcenia i wręczenia sztandaru miej­scowemu Hufcowi Harcerzy, połączona ze zlotem drużyn harcerskich z południowo-zachodniego pogranicza Polski.

Uroczystość zainaugurowało złożenie wieńca pod pomnikiem poległych 55 Puł­ku Piechoty. Na rynku zebrały się huf­ce i drużyny harcerskie przybyłe na zlot. Komendant Wielkopolskiej Cho­rągwi Harcerzy harcmistrz Antoni Balcerek oraz komendantka leszczyńskie­go Hufca Harcerek Kazimiera Wesołkówna złożyli raport przewodniczącemu Zarządu Okręgu Wielkopolskiego Związku Harcerstwa Polskiego Bernardowi Chrzanowskiemu. Potem nastąpił prze­gląd drużyn harcerskich, którego doko­nał Bernard Chrzanowski (1861—1944, pierwszy kurator Okręgu Szkolnego Poznańskiego w niepodległej Polsce, wy­bitny działacz społeczno-polityczny, so­koli i harcerski jeszcze z okresu zabo­rów) w otoczeniu członków Komitetu Honorowego i Wykonawczego uroczys­tości, m. in. starosty powiatowego lesz­czyńskiego Rudolfa (?) Swiątkowkiego, burmistrza m. Leszna Jana Kowalskie­go, dowódcy 55 Pułku Piechoty płk. Władysława Wiecierzyńskiego, do­wódcy 17 Pułku Ułanów Wielkopolskich płk. Ignacego Kowalczewskiego, dyr. Państwowego Gimnazjum i Liceum Męskiego Nicefora Perzyńskiego, in­spektora szkolnego Konstantego Zajdy, przewodniczącego Komitetu Wykonaw­czego radcy Jana Metelskiego oraz star­szyzny harcerskiej.

Po przeglądzie drużyny udały się do kościoła parafialnego p.w. św. Mikołaja. Tam, przed mszą św., kapelan Hufca leszczyńskiego ks. Szczepan Czemplik poświęcił sztandar, a następnie odpra­wił uroczyste nabożeństwo. Podniosłe kazanie, nawiązujące do święta harcerskiego, wygłosił kapelan Wielkopolskiej Chorągwi Harcerzy ks. prof. Stanisław Skaziński (późniejszy proboszcz tej pa­rafii w Lesznie). W płomiennych i peł­nych głębokich myśli słowach wskazał na ideały do których dąży młodzież harcerska.

Po nabożeństwie drużyny odmaszerowały na rynek, gdzie nastąpiło wrę­czenie ufundowanego sztandaru Hufco­wi Leszczyńskiemu. Drużyny stanęły w szeregach przed ratuszem od strony wschodniej. Udział w uroczystościach wzięła również kompania 55 Pułku Pie­choty z orkiestrą. Tłumy publiczności zajęły chodniki.

Przewodniczący Komitetu Wykonaw­czego Jan Metelski dokonał uroczyste­go wręczenia sztandaru komendantowi Wlkp. Chorągwi Harcerzy hm. Antonie­mu Balcerkowi. który następnie prze­kazał sztandar komendantowi leszczyńskiego Hufca Harcerzy hm. Janowi Kuczkowskiemu; a ten oddał go z kolei w ręce pocztu sztandarowego. Okolicz­nościowe przemówienia, podkreślające ważność przeżywanych chwil, wygłosili: J. Metelski, B. Chrzanowski, A. Balcerek i R. Świątkowski.

Zaszczyt pełnienia funkcji drużyny sztandarowej powierzono najmłodszej drużynie leszczyńskiej — powstałej za­ledwie w 1935 r. 7 Leszczyńskiej Dru­żynie Harcerzy im. Henryka Dąbrow­skiego (tzw. „Kolejowej") jako wyraz uznania za jej bardzo dobrą pracę, będącą wzorem działalności harcerskiej dla innych drużyn. Poczet sztandarowy stanowili szczególnie wyróżniający się członkowie drużyny harcerze: Edmund Jagodziński (chorąży). Stefan Głogiński i Józef Kucharski.

W dalszej części uroczystości nastą­piło złożenie przez harcerzy leszczyń­skich przyrzeczenia harcerskiego na no­wy sztandar. Na zakończenie odśpiewa­no przy dźwiękach orkiestry wojskowej hymn państwowy, po czym odbyła się defilada, w której doskonale zaprezen­towały się drużyny biorące udział w zlocie. Przed przedstawicielami władz państwowych, wojskowych i harcer­skich przemaszerowało ponad tysiąc harcerek i harcerzy z całego pograni­cza: Wolsztyna, Kościana, Czempinia, Śmigła. Krzywinia, Rawicza, Poznania i innych mniejszych miejscowości. De­filujące drużyny stały się przedmiotem serdecznych owacji ze strony publicz­ności. Ogólną uwagę zwracała orkiestra harcerzy z Czempinia, która przygry­wała do defilady. Defiladę zakończył korowód zorganizowany staraniem Ko­mitetu Tygodnia LOPP (Ligi Obrony Powietrznej Państwa).

Dalsze imprezy zlotowe odbyły się po południu na stadionie miejskim. Po zakończeniu pokazów drużyny odmaszerowały na rynek, gdzie nastąpiło zam­knięcie całodniowej uroczystości, po czym drużyny zamiejscowe udały się na dworzec kolejowy.

I jeszcze kilka słów o drużynie sztandarowej. W czerwcu 1939 r., po podsumowaniu całorocznego współza­wodnictwa drużyn Hufca leszczyńskiego, 7 Drużyna Harcerzy zdobyła po raz drugi tytuł drużyny sztandarowej. Jak się później okazało, uznanie drużyny za najlepszą w Hufcu leszczyńskim zo­stało się w pełni potwierdzone w okresie najcięższym dla naszego narodu tj. pod­czas okupacji hitlerowskiej. To właśnie harcerze tej drużyny już w październi­ku 1939 r. zorganizowali pod kierunkiem Ottona Roszaka konspiracyjną drużynę, która przyjęła nazwę „Tajna Siódem­ka". Jak wiadomo, tragiczne były jej późniejsze losy. Pisano o tym w prasie, m. in. w „Przyjacielu Ludu" (Z. III z 1988 r.), oraz obszerniej w Rocznikach Leszczyńskich (t. 8 z 1987 r.). Ponadto dziejom drużyny poświęcona jest samoistna pozycja wydawnicza pt. „Dzieje 7-mej Kolejowej Drużyny Harcerskiej im. Henryka Dąbrowskiego i „Tajnej Siódemki" w Lesznie 1935—1945" pod redakcją Telesfora Tycnera, Leszno 1988.

Tragiczne były również losy człon­ków pocztu sztandarowego. Józef Ku­charski zginął w szeregach Wojska Pol­skiego we wrześniu 1939 r. Edmund Jagodziński i Stefan Głogiński należeli do współorganizatorów „Tajnej Siódem­ki". E. Jagodziński pełnił w niej funk­cję zastępowego, aresztowany w sierp­niu 1940 r. i skazany na 4 lata ciężkie­go więzienia, przebywał do końca woj­ny w kilku obozach koncentracyjnych. Zmarł 23 lutego 1990 r. i pochowany został na cmentarzu w Lesznie. S. Gło­giński, aresztowany we wrześniu 1940 r. i skazany na dwa lata więzienia (sąd uznał go za małoletniego — miał wów­czas 17 lat) po odbyciu kary został zwol­niony z więzienia w grudniu 1942 r.

Dzień 25 września 1938 r. przedsta­wiłem na podstawie własnych zapisów z okresu przedwojennego. Byłem wów­czas uczniem gimnazjum leszczyńskie­go, a w ZHP pełniłem funkcję drużyno­wego 3 Leszczyńskiej Drużyny Harce­rzy im. Orląt Lwowskich i w tym cha­rakterze brałem udział w opisanej uro­czystości poświęcenia sztandaru.