Autor

Stanisław Jędraś

Tytuł

Leszczyńskie Przedsiębiorstwo Budowlane

Źródło

Przyjaciel Ludu 1-2/2000

Uwagi

 

 

Początki Leszczyńskiego Przedsiębiorstwa Budowlanego (LPB) sięgają 1950 r, mija więc półwiecze jego działalności. Powstało ono w wyni­ku zarządzenia Ministra Budownictwa z dnia 15 lu­tego 1950 r. pod nazwą Budowlane Przedsiębior­stwo Powiatowe. Terenem jego działalności miał być przede wszystkim powiat leszczyński i dodatkowo wschowski. Podlegało Wojewódzkiemu Zarządowi Budowlanych Przedsiębiorstw Powiatowych w Poznaniu. Działalność na budowach rozpoczęto kilka tygodni później, z dniem 1 kwietnia. Zadaniem przedsiębiorstwa było przeprowadzanie remontów i stawianie nowych obiektów, jednak firma nie dys­ponowała w pierwszych latach sprzętem umożliwia­jącym budowę obiektów wysokich.

Pierwszym dyrektorem przedsiębiorstwa, na­zywanego potocznie "Bepem", został Aleksy Szczykała i pełnił tę funkcję przez 10 lat. Dla zorganizo­wania działalności firma otrzymała od Skarbu Pań­stwa plac, znajdujący się pomiędzy ulicą Lipową oraz obecnymi ulicami Dożynkową, Chociszewskiego. Było to wówczas pole, na których znajdowała się murowana stodoła. Administracja przedsiębior­stwa urzędowała początkowo przy ul. Kluczowej, w prywatnym domu. Wkrótce sprowadzono tu ba­raki z czasów wojny, które odpowiednio zagospo­darowano. Otrzymany plac z czasem wypełnił się wiatami, magazynami, pojazdami, sprzętem budow­lanym. Mieczysław Kamieniarz, który zaczął tu pra­cować od połowy kwietnia 1950 r. podaje, że pierw­szym środkiem transportowym przedsiębiorstwa były zwykły wóz i koń. Zakład dysponował skromną ilością sprzętu i niewystarczającą kadrą inżynieryjno-techniczną.

W 1956 r. zmieniono nazwę przedsiębiorstwa na Zarząd Budownictwa Wiejskiego, a w 1957 r. na Przedsiębiorstwo Budownictwa Terenowego. Pod­legały one odpowiednim wojewódzkim zjednocze­niom w Poznaniu. Przez pierwszych 13 lat przed­siębiorstwo nie miało wyposażenia do budowy wysokich domów wielorodzinnych. Zadania takie na terenie Leszna realizowało Poznańskie Przedsię­biorstwo Budowlane. Tempo budownictwa mieszkaniowego było jednak niewielkie i w Lesznie oraz regionie szybko narastał problem mieszkaniowy. Na­leżało przystąpić do zdecydowanych działań w tym zakresie. Postanowiono jedną z firm remontowo-budowlanych Leszna doposażyć pod względem technicznym, by mogła ona rozpocząć realizację zadań w zakresie budownictwa domów wielorodzin­nych. Wybór padł na Przedsiębiorstwo Budownic­twa Terenowego, gdyż dysponowało ono największymi możliwościami. Stało się to pod koniec 1963 r. i wówczas zmieniono nazwę firmy na Leszczyńskie Przedsiębiorstwo Budowlane. W 1964 r. rozpoczę­ło ono budowę wysokich domów wielorodzinnych w technologii wielkiego bloku. Bloki te przywożono z Poznania. Ten stosunkowo odległy transport zwięk­szał koszty budownictwa.

Rosnący wciąż popyt na mieszkania skłonił zarząd LPB do ubiegania się o zgodę na urucho­mienie Zasadniczej Szkoły Budowlanej przy przed­siębiorstwie. Było to nieodzowne, gdyż zakład od­czuwał braki w zakresie fachowej siły roboczej. Otwarcie szkoły nastąpiło 1 września 1967 r. In­spektor szkolny Czesław Ławniczak powołał na jej dyrektora Zygmunta Rajewskiego, który pełnił rów­nież funkcję dyrektora przedsiębiorstwa. Szkoła przygotowywała młodzież do pracy w zawodach: murarz-tynkarz, betoniarz-zbrojarz, malarz, cieśla budowlany, posadzkarz, monter wewnętrznych in­stalacji budowlanych. Od 1 maja 1968 r. do 31 sierp­nia 1975 r. funkcję dyrektora pełnił Franciszek Guliński, następnie Stefan Tuliszka i Czesław Dudziak. Do 31 sierpnia 1980 r. szkoła mieściła się przy ul. Lipowej, a 1 września tego roku została przeniesio­na do budynku przy ul. Dąbrowskiego.

Istotnym wydarzeniem w historii LPB i budow­nictwa mieszkaniowego w Lesznie oraz regionie, było uruchomienie w Lesznie przy ul. Kąkolewskiej poligonowej wytwórni wielkiej płyty, tzw. WUFT czyli Warszawskiej Uniwersalnej Formy Typowej. Budo­wę rozpoczęto w 1971 r., a zakończono w pierw­szym półroczu 1973 r. Finansowana była central­nie, z budżetu państwa. Wytwarzano w niej pewien rodzaj wielkiej płyty. Był to system polski oparty na wzorach zagranicznych. Uruchomienie produkcji wielkiej płyty wpłynęło na przyspieszenie budownic­twa mieszkaniowego wielorodzinnego. Funkcję dy­rektora LPB w owym czasie pełnił Telesfor Nowakowski.

Gdy w 1975 r. utworzono województwo lesz­czyńskie, zwiększyły się wymagania terenu wobec przedsiębiorstw m. Leszna, w tym również LPB. W związku z tym zwiększono jego moc przerobową, a nazwę w 1978 r. zmieniono na Kombinat Budowla­ny. Z powodu zwiększonych zadań Kombinatu, uru­chomiono w zakładzie pomocniczym WUFT dodat­kowo piąty i szósty pas produkcyjny. Głównie dla potrzeb Kombinatu zaczęto budować w 1979 r. koło Lasocic Stację Przesypową Cementu i Wapna, a firma "Krużgeo" z Poznania uruchomiła kopalnię kruszywa na sandrze leszczyńskim w rejonie Zaborowa. Dyrektorem Kombinatu do 1982 r. był Jan Komolka, następnie Henryk Wolniak i od 1985 r. Jerzy Kaczmarek.

Po wyborach do Sejmu, które odbyły się 4 czerwca 1989 r, dyrektor Kombinatu Jerzy Kacz­marek i załoga zaczęli czynić starania o sprywaty­zowanie przedsiębiorstwa. Droga do prywatyzacji sektora państwowego okazała się jednak znacznie dłuższa, aniżeli początkowo sądzono. Istniejące ustawodawstwo w wielu przypadkach hamowało do konanie szybkich przekształceń własnościowych. Trzeba był podjąć działania w celu podziału Kombi­natu. W wyniku tego zabiegu utworzono na bazie państwowego przedsiębiorstwa - w dniu 6 maja 1991 r. - 5 samodzielnych spółek pracowniczych.

-          Leszczyńskie Przedsiębiorstwo Budowlane Spółka z o.o., które w 1995 r. zostało przekształcone w spółkę akcyjną,

-          Przedsiębiorstwo Produkcji Elementów Bu­dowlanych SA,

-          Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "Budtrans" Spółka z o.o.,

-          Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe Budownictwa "Probud" Spółka z o.o.,

-          Przedsiębiorstwo "Maszbud" Spółka z o.o.

 

W przypadku Przedsiębiorstwa Promocji Ele­mentów Budowlanych nie było możliwe utworzenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, bowiem wielkość wymaganego dla jej założenia kapitału była zdecydowanie największa i przekraczała możliwo­ści finansowe akcjonariuszy. W pozostałych spół­kach pracownicy wykupili udziały. Wartość jedne­go udziału wynosiła 500 tysięcy ówczesnych zło­tych, a jego nabycie było warunkiem koniecznym pozostania w Spółce. Natomiast to, ile dany pra­cownik wykupił udziałów, wynikało z jego możliwo­ści finansowych oraz zaufania co do przyszłości firmy.

W okresie 50 lat istnienia przedsiębiorstwo zmieniało technikę stawiania budów. Lata pięćdzie­siąte były okresem prymitywizmu produkcyjnego. Budowano niewielkie obiekty, stosując tradycyjne metody. W latach sześćdziesiątych i siedemdzie­siątych, do czasu uruchomienia WUFT-u, stoso­wano technologię wielkiego bloku. W Lesznie wy­korzystano ją przy budowie osiedla Prochownia, na ul. 17 Stycznia, stosowano ją ponadto w Kościanie, Rawiczu, Wolsztynie, Nowym Tomyślu i Gostyniu. W latach 1968-1972 przedsiębiorstwo zbudowało w technologii wielkiego bloku 65 budynków miesz­kalnych z 3 tysiącami mieszkań.

Z chwilą uruchomienia w Lesznie WUFT przed­siębiorstwo przestawiło się na technologię wielko­płytową, co spowodowało dalszy przyrost liczby mieszkań. W latach 1973-1982 stawiano rocznie 20-25 budynków, liczących 600-900 mieszkań. W tych latach zasięg działania firmy powiększył się o teren Śremu i o województwo katowickie. Na terenie wymienionego województwa budowano osiedla mieszkaniowe dla pracowników Huty Katowice.

W latach osiemdziesiątych nadal utrzymywa­no wysokie tempo budowy mieszkań. Od roku 1983 do 1991 Kombinat postawił 223 budynki mieszkal­ne z liczbą 6150 mieszkań. Na podkreślenie zasłu­guje fakt. że o ile w latach 1989-1991 w skali kraju tempo budownictwa mieszkaniowego zaczęło się zmniejszać, to Kombinat z Leszna uzyskiwał wiel­kości przekraczające 900 mieszkań rocznie. Po 1991 r. nastąpił wyraźny spadek budownictwa mieszkaniowego.

Przez cały czas swego istnienia poza domami mieszkalnymi firma budowała niezbędne obiekty towarzyszące. Przed centralnymi dożynkami "Lesz­no 77" zbudowano na terenie miasta kilka obiektów handlowo-usługowych, jak "Hortex", restaurację "Zagłoba", sklep "Hermes".

W związku ze spadkiem w latach dziewięćdziesiątych tempo budownictwa mieszkaniowego, LPB zaczęło podejmować różne rodzaje budów jak: bu­dynki użyteczności publicznej, budowle zabytkowe, szpitale, obiekty sportowe, banki, hotele, supermar­kety, obiekty stalowe, obiekty gospodarki paliwowo-energetycznej, stacje uzdatniania wody, oczyszczal­nie ścieków, instalacje sanitarno-inżynieryjne itp. LPB jest wyłącznym przedstawicielem niemieckiej firmy Girmes na rynku polskim w zakresie wykła­dzin dywanowych, firmy włoskiej Graniti Fiandre w zakresie granitogresów oraz firmy Astron.

W roku 1998 LPB prowadziło m.in. następują­ce budowy: generalny remont wieżowca Gazowni Łódzkiej, generalny remont wieżowca biurowego Polskiego Górnictwa Nafty i Gazu Oddział w Zielo­nej Górze, nową halę produkcyjną w Hucie Szkła w Gostyniu, halę produkcyjną w zakładach "Filtron" w Gostyniu, modernizację siedzib rejonów gazowni­czych w Lesznie i Piotrkowie Trybunalskim oraz inne.

W latach dziewięćdziesiątych leszczyńska fir­ma szeroko rozsławiła swoje imię. Odbudowanie 31 zabytkowych kamieniczek w Polkowicach uznane zostało za Budowę Roku 1994 w skali kraju. Dzie­łem LPB jest też piękny hotel "Bukowy Dworek" w Gronowie koło Łagowa Lubuskiego, oddziały Ban­ku Śląskiego w Legnicy i Wałbrzychu, oddziały Wielkopolskiego Banku Kredytowego w Lesznie i Go­styniu, pawilony handlowe "Intermarche" w Lesz­nie i Zielonej Górze, hale produkcyjne, m.in. dla Lucasa do wytwarzania wiązek kablowych w Lesz­nie itd. Wzrasta zatrudnienie i obroty firmy.

Za profesjonalne zarządzanie, rzetelność i no­woczesność w realizacji budów Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa wyróżnił LPB w 1995 r. Złotą Odznaką "Zasłużony dla Budownictwa i Prze­mysłu Materiałów Budowlanych". Dużą satysfakcję pracownikom LPB przyniosła l Nagroda w konkur­sie "Budowa roku 94", jak również "Złota Kielnia" Budma 96, przyznane za wysoką jakość usług bu­dowlanych. LBP wyróżniono też Hitem '96 i Hitem '97 „Gazety Poznańskiej" i Wojewody Leszczyń­skiego - za wysoki standard usług i zajęcie znaczą­cej pozycji na rynku krajowym. Z kolei w roku 1999 przedsiębiorstwo znalazło się w gronie ścisłych fi­nalistów siódmej edycji prestiżowego konkursu „O Złoty Grosz".