Autor

Zbigniew Gryczka

Tytuł

Odznaki regionalne

Źródło

Przyjaciel Ludu 1/1987

Uwagi

 

 

      Historia nadawania odznak honoro­wych sięga dawnych tradycji woj­skowych wykonywanych dla upamiętnienia ważniejszych wydarzeń, nagradzania zasług. Przykładem takim mogą być wprowadzone w 1809 r odznaki zaszczytne w dwóch odmianach dla wychowanków Korpusu Kadetów w Kaliszu i Chełmie. Nadawane były za bardzo dobre wyniki w nauce, wła­ściwą postawę w czasie pobytu w szko­le itp. zasługi. W ostatnim dwudzie­stoleciu znacznie wzrosła liczba wyda­wanych odznak, niestety wzrostowi ilościowemu nie towarzyszy odpowied­nia jakość. Wiele wydawanych odznak jest dość miernej jakości, szczególnie wykonane techniką chemigraficzną. Odznaki spełniają ważną rolę, cementują członków grup społecznych i populary­zują dorobek organizacji i społeczeństwa.

      Odznaki i odznaki regionalne jako dział medalierstwa mogą być przed­miotem wartościowego kolekcjonowa­nia, pod warunkiem, że będą to dziełka wykonane przez dobrych fachowców. Świadczy o tym kilkutysięczna kolekcja odznak we Wrocławskim Muzeum Me­dalierstwa. Również w zbiorach Muze­um Okręgowego w Lesznie i leszczyńskich kolekcjonerów znajduje się sporo odznak związanych tematycznie z re­gionem leszczyńskim. Wszystkie te odznaki łączy wspólna cecha. Są odzna­kami honorowymi lub pamiątkowymi, których elementy graficzne związane są z tradycyjnymi symbolami regionu, najczęściej herbami miast lub zabytko­wą architekturą. Do najcenniejszych i najbardziej poszukiwanych odznak re­gionalnych należą odznaki honorowe ustanowione przez byłe powiatowe Ra­dy Narodowe w Rawiczu. Gostyniu i Kościanie pod koniec lat sześćdziesią­tych.

      30.06.1978 r. uchwałą nr XII/45/78 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lesz­nie ustanowiona została odznaka hono­rowa, za zasługi dla województwa lesz­czyńskiego nadawana osobom i insty­tucjom za: działalność społeczno—za­wodowo—polityczną, względnie realiza­cję swoich zadań dla osób lub instytucji, które wybitnie przyczyniły się do gospodarczego, kulturalnego i społeczne­go rozwoju województwa leszczyńskie­go. Autorem projektu odznaki jest plastyk Chrystian Gomolec z Poznania. Odznaka jest jednostopniowa. Odznakę nr 2 otrzymał Alojzy Brył, poseł ł prze­wodniczący sejmowej Komisji Drobnej Wytwórczości. Kolejno też inne miasta i gminy ustanowiły swoje odznaki: w oparciu o własne regulaminy. Kolekcjo­nerzy odnotowali ostatnio ustanowie­nie odznak honorowych przez Rady Narodowe miast Góra i Wschowa oraz gminy Wijewo. Nadawanie ich zasłu­żonym obywatelom odbywa się naj­częściej w rocznicę wyzwolenia lub Święto Odrodzenia 22 lipca. Władze lo­kalne prowadzą też rejestr osób wy­różnionych a regulaminy przyznawania odznak najczęściej zawierają następu­jące postanowienia, wymogi dla osób wyróżnionych:

-          wybitny wkład w realizację planów społeczno—gospodarczych,

-          za szczególne zaangażowanie w re­alizacji czynów społecznych podej­mowanych na terenie miasta i gmi­ny,

-          za rozwój kultury i oświaty,

-          za wzorową i długoletnią pracę w organizacjach społecznych,

-          za osiągnięcia wysokich plonów w produkcji rolnej,

-          za przyczynienie się do rozwoju spo­łeczno—gospodarczego regionu.

      Oprócz odznak nadawanych przez władze administracyjne, istnieje duża grupa odznak regionalnych przyznawa­nych przez organizacje społeczne, klu­by sportowe, stowarzyszenia, szkoły, zakłady pracy. Ustanowiły one własne odznaki członkowskie, absolwenckie, okolicznościowe i honorowe. Wykonaw­cami odznak, do których projekty opracowują czasami .plastycy, często or­ganizatorzy z zainteresowanych insty­tucji są najczęściej grawerzy poznań­scy, łódzcy lub warszawscy. Często ce­chuje je znaczny artyzm i staranne rzemieślnicze wykonanie.

      Mieszkaniec Leszna Wiesław Dorosiński posiada bogaty zbiór od­znak Wojska Polskiego, które kolek­cjonuje od ponad 10 lat. Zaś niżej pod­pisany posiada liczącą kilkaset egzem­plarzy kolekcję odznak regionalnych, wykonanych zarówno w metalu jak i w innych technikach.