Autor

Danuta Stępczak

Tytuł

Patroni naszych ulic. Leszczynko

Źródło

Przyjaciel Ludu I(XXV) 1990

Uwagi

 

 

ul   KRYSTIANA ANDERSENA

Hans Christian Andersen, ur. 2. IV. 1805 w Odense, zm. 4. VII. 1875 w Kopenhadze, pisarz duński. Na całym świecie znany ze swych bajek przeznaczonych dla dzieci i dorosłych. Prawdziwą sławę przyniosły mu „Baśnie", których w sumie jest przeszło 160. W Odense, w 'muzeum poświęconym jego pamięci, znajdują się wydania baśni Andersena we wszystkich językach świata.

ul. gen. JÓZEFA BEMA

Józef Bem, ur. 17. III. 1794 w Tarnowie, wybitny oficer artylerii, generai wojsk polskich, węgierskich i tureckich. Walczył na czele wojsk węgierskich w Turcji. Brał udział w wyprawie na Moskwę w 1812 r. i w obronie Gdańska. W czasie powstania listopadowego odznaczył się brawurowym kierowaniem artylerią pod Iganiami, Ostrołęką oraz podczas obrony Warszawy. Zmarł 24. II. 1850 w Aleppo (Syria). W 1929 roku prochy Józefa Bema sprowadzono do Polski i złożono w Mauzoleum w Tarnowie.

ul   JANA BRZECHWY

Jan Brzechwa, ur. 15. VIII. 1900 w Żmerynce, zm. 2. VII. 1966 w Warszawie, poeta, satyryk, powieściopisarzi tłumacz i publicysta. W 1954 roku za twórczość dla dzieci otrzymał nagrodę literacką m. st. Warszawy, a w 1956 r. nagrodę Prezesa Rady Ministrów. Napisał m. iii. utwory: „Akademia pana Kleksa", „Kaczka dziwaczka", „Pchła szachrajka", powieść autobiograficzni) „Gdy owoc dojrzewa" i „Wiersze wybrane".

ul. JÓZEFA CHOCISZEWSKIEGO

Józef Chociszewski, ur. 28. II. 1837 r. we wsi Chełst, zm. 14. XI. 1914 r. w Gnieźnie, pisarz ludowy, autor powia-stek, publicysta i tłumacz, księgarz i wydawca, działacz społeczny. Nazywa-no go „najpracowitszym Wielkopolaninem". Najgłośniejsze jego dzieła to: „Piśmiennictwo polskie w życiorysach naszych znakomitych pisarzy i w wyjątkach z ich pism przedstawione dla ludu polskiego i młodzieży", „Malowniczy opis Polski, czyli geografia ojczystego kraju". Wydawał pisma: . „Lech", „Dzwon Wielkopolski", „Staszic", „Wielkopolanin" i „Przegląd Słowiański".

ul. FRYDERYKA CHOPINA

Fryderyk Franciszek Chopin, ur. 22. II. 1810 w Żelazowej Woli pod Sochaczewem, zm. 17. X. 1849 we Francji. Pochowano go na cmentarzu Pere Lachai-se w Paryżu, serce sprowadzono do kaju i złożono w kościele św. Krzyża w Warszawie. Najwybitniejszy polski kompozytor. Pozostawił liczne utwory: polonezy, mazurki,, ballady, sonaty i walce. Najbardziej popularne z nich to: „Marsz żałobny" i „Etiuda Rewolucyjna".

ul. EDWARDA DEMBOWSKIEGO

Edward Dembowski, ur. 25. IV (lub 31. V.) 1822, zm. 27. II. 1846 w Podgórzu k. Krakowa. Był redaktorem „Przeglądu Naukowego" w Warszawie. Należał do lewicy spiskowej w Królestwie Polskim, występował jako zwolennik szybkiego wybuchu powstania trójza-borowego. Był faktycznym przywódcą rewolucji krakowskiej w 1846 r. Zginął, gdy na czele tłumu mieszczan szedł by agitować chłopów. Do najważniejszych jego prac zaliczamy: „Kilka myśli o eklektyźmie", „Piśmiennictwo polskie w zarysie", „Myśli o przyszłości filozofii".

ul. gen. GROTA-ROWECKIEGO

Stefan Rowecki, ur. 25. XII. 1895 w Piotrkowie Trybunalskim, zm. w roku 1944. Z Lesznem związany był przez kilka lat pełniąc funkcję dowódcy 55 Poznańskiego Pułku Piechoty (2. II. 1930—13. IX. 1935). Od listopada 1935 do 1938 był dowódcą Brygady Korpusu Ochrony Pogranicza „Podole". W czasie okupacji niemieckiej Komendant Główny ZWZ AK. Aresztowany przez Niemców zginął w 1944, przy czym bliższa data śmierci nie jest znana. Imię gen. Grota-Roweckiego nosi również wiadukt, do którego dochodzi ulica jego imienia.

ul. IWANA KRYŁOWA

Iwan Andriejewicz Kryłow, ur. 2 (13). II. 1769 w Moskwie, zm. 9 (21). XI. 1844 w Petersburgu, bajkopisarz, dramaturg i publicysta. Debiutuje mając lat 15 operą komiczną „Wróżka". Był pisarzem radykalizmu. Prawdziwą sławę zyskał jako bajkopisarz. W dorobku pisarskim poety znalazło się ponad 200 bajek, które jeszcze za życia Kryłowa były tłumaczone na 10 języków.

ul. LESZCZYŃSKICH

(numery 34—78, 49—«3) Potężny magnacki ród Leszczyńskich dał krajowi wielu wybitnych mężów stanu, m. in.: Rafała III, Rafała IV, Rafała V i króla Stanisława Leszczyńskiego, ostatniego pana dóbr leszczyńskich. Gmina Leszno za wstawiennictwem Rafała III otrzymała w 1547 od Zygmunta Starego przywilej miasta. W dwa lata później Rafał III zaprowadził w nim prawo magdeburskie poddające społeczeństwo polskie sądownictwu niemieckiemu. Rafał IV ustanowił jarmarki i targi, za jego czasów zakładano w mieście cechy rzemieślnicze. Za czasów Rafała V, polskiego poety, astronoma i męża wielkiej sławy, rozwijały się szybko w Lesznie handel i przemysł.

ul. Sylwestra MACHNIKOWSKIEGO

Sylwester Machnikowski, ur. 20. XII. 1903 w Turzy pod Wągrowcem. W latach 1922—1926 studiował na Uniwersytecie Poznańskim. Pracę magisterską napisał na temat „Zdzież — Borek w Średniowieczu". W 1930 roku przybył Machnikowski do Leszna i podjął pracę w męskim gimnazjum im. Komeńskiego. Był jednym z założycieli czasopisma regionalnego „Ziemia Leszczyńska", którego pierwszy zeszyt ukazał się pod tytułem „Czasopismo Krajoznawcze". W Lesznie uzyskał Machnikowski tytuł profesora. 18. X. 1939 r. zginął z rąk okupanta w osławionym Forcie VII w Poznaniu.

ul.   FRANCISZKA   DZIER2YKRAJA MORAWSKIEGO

Franciszek Dzierżykraj Morawski, ur. 2. IV. 1783 we wsi Pudliszki, zm. XII. 1861 w Luboni, generał, poeta i krytyk literacki. W roku 1806 'wstąpił do armii Napoleona. Odznaczył się w bitwach pod Tczewem, Gdańskiem, Kołobrzegiem, Raszynem i Smoleńskiem. W latach 1815—1819 pełnił funkcję podsze-fa sztabu generalnego armii Królestwa Kongresowego. Po 1832 roku osiadł w Luboni. Napisał: poemat „Dworzec mojego dziadka", wydany w Lesznie w 1851 roku, utwór „Wizyta w sąsiedztwo" i „Bajki".

ul. MARCELEGO NOWOTKI

Marceli Nowotko ur. 8. VIII. 1893 w Warszawie, zm. 28. XI. 1942 tamże, działacz ruchu robotniczego. W 1916 wstąpił do SDKPiL, od 1918 członek KPP. Za działalność rewolucyjną w roku 1935 otrzymał wyrok 12 lat więzienia, z którego wyszedł w okresie wybuchu II wojny światowej. W styczniu .1942 r. współuczestniczył w organizowaniu Polskiej Partii Robotniczej. Zginął zamordowany skrytobójczo.

ul. JANA POPLINSKIEGO

Jan Popliński (brat Antoniego), ur. 1797 w Topoli, zm. 1839 w Lesznie. Wykładowca języka polskiego w gimnazjum w Lesznie, zasłużony działacz kulturalny w dobie pruskiej niewoli. Założyciel i redaktor „Przyjaciela Ludu" wychodzącego w Lesznie w latach 1834—49. Wydał: podręcznik niemiecki do czytania celem ułatwienia młodzieży polskiej nauki języka niemieckiego, „Wybór bajek polskich", „Nowe wypisy polskie". Pochowany na cmentarzu w Lesznie.

ul. ADAMA RUSZCZYNSKIEGO

Adam Ruszczyński, ur. 19. XII. 1875 w Łabiszynie pow. Szublin, zm. w 1932 w Poznaniu. Studiował w Berlinie i Wrocławiu. W roku 1898 zdał egzamin referendariuszowskł i w 1903 otworzył kancelarię w Lesznie. Brał czynny udział w życiu społecznym. 7 stycznia 1919 został internowany i przebywał w obozie do 5 sierpnia tegoż roku. W wyzwolonym Lesznie zajmował się organizacją sądownictwa.

ul. HENRYKA SIENKIEWICZA

Henryk Sienkiewicz, pseudonim Litwos, ur. 5. V. 1846 w Woli Okrzejskiej (Podlasie), zm. 15. XI. 1916 w Szwajcarii, powieściopisarz, nowelista, laureat nagrody Nobla (1905 r. za powieść „Quo yadis"). Utwory swe drukował na ła-

mach prasy krajowej: warszawskiej, krakowskiej, poznańskiej, lwowskiej. Cykl jego powieści zwanej „Trylogią": ,,Ogniem i mieczem", „Potop" '; ..'""n Wołodyjowski" stał się najbardziej popularną powieścią polską. Kolejne utwory Sienkiewicza to: „Bez dogmatu", „Rodzina Połanieckich", „Wiry", „Krzyżacy", „W pustyni i w puszczy". Twórczość Sienkiewicza obejmuje ponadto „Listy z Afryki".

ul. TOMASZA SKORUPKI

Tomasz Skorupka, ur. 13. XII. 1862 w Siemowie k/Gostynia, zm. 12. VIII. 1935. Autor pierwszego pamiętnika ze wsi wielkopolskiej „Kto przy Obrze, temu dobrze", wydanego w 1967 r.

ul. gen. KAROLA SWIERCZEWSKIEGO

Karol Swierczewski, pseud. ,Walter", ur. 22. II. 1897 w Warszawie, zm. 28. III. 1947 pod Baligrodem, działacz ruchu robotniczego, generał. Wraz z zakładem „Gerlach" ewakuowany do Rosji. W 1943 r. był współorganizatorem armii polskiej w ZSRR oraz 2 Armii Wojska Polskiego. Od 1946 r. wiceminister obrony .narodowej, poseł do Krajowej Rady Narodowej i na Sejm Ustawodawczy.

ul. PIOTRA WAWRZYNIAKA

Ks. Piotr Wawrzyniak, ur. 30. I. 1849 w Wyrzece pow. Śrem, zm. 9. XI. 1910 w Poznaniu. Jako wikariusz osiadł w parafii śremskiej, gdzie wybrano go prezesem Towarzystwa Przemysłowego. Dbał o kwalifikacje rzemieślników. Zreorganizował śremską kasę zapomogowo - pożyczkową, tworząc Bank Ludowy. Założył bibliotekę Towarzystwa Oświaty Ludowej. Od 1902 r. pełnił funkcję kierownika Drukarni i Księgarni św. Wojciecha.

Osiedle Sułkowskiego

ul. WACŁAWA ANDRZEJEWSKIEGO

Wacław Andrzejewski, powstaniec 6 Pułku Strzelców Wielkopolskich, z zawodu nauczyciel. Podczas powstania wielkopolskiego w styczniu 1919 zgłosił się do kompanii krzywińskiej, a po otrzymaniu stopnia podporucznika ob-jąt dowództwo drugiej kompanii. W marcu Andrzejewski został przeniesiony do Kąkolewa. 2 lipca 1919 r. wracając wraz z por. Leonem Włodarczakiem z konferencji odbywającej się w Osiecznej, zostali znienacka napadnięci przez patrol niemiecki. Zginęli na miejscu. W miejscu tragicznego zdarzenia ustawiono pomnik. Został on zniszczony przez okupanta, a po wyzwoleniu ponownie postawiony.

ul. WOJCIECHA BOGUSŁAWSKIEGO

Wojciech Bogusławski, ur. 9. IV. 1757 w Glinnie pod Poznaniem, zm. 23. VII. 1829 w Warszawie. Pisarz dramatyczny, twórca teatru polskiego. W 1778 debiutował jako aktor na scenie warszawskiej. W 1794 wydał operą „Cud mniemany czyli krakowiacy i górale" z muzyką Józefa Stefaniego. Zbiorowe wydanie dzieł dramatycznyh wyszło w dwunastu tomach (1820—1823); w nich „Dzieje Teatru Narodowego".

ul. ZBIGNIEWA CYBULSKIEGO

Zbigniew Cybulski, ur. 2. XI. 1927 w Kniażach k. Sniatynia, zm. 8. I. 1967 we Wrocławiu, aktor. Studiował w Krakowie na Wydziale Konsularnym Akademii Handlowej. W 1953 ukończył Państwową Wyższą Szkołę Teatralną w Krakowie. Karierę artystyczną rozpoczął w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku. Wspólnie z Bogumiłem Kobielą zorganizowali studencki teatr Bim-Bom (1955). Zagrał 30 ról i epizodów. Zginął tragicznie.

ul. PIOTRA CZAJKOWSKIEGO

Piotr Iljicz Czajkowski, ur. 7. V. 1840 w Wołkinsku, zm. 6. XI. 1893 w Petersburgu. Kompozytor. Studiował pod kier. Antoniego Rubinsteina i N. J. Za-remby. Był profesorem teorii muzyki w Konserwatorium Moskiewskim. IV Symfonia f-moll i opera liryczna „Eu-geninsz Oniegin" według poematu A. Puszkina powstały w Szwajcarii. Twórczość Czajkowskiego wywarła silny wpływ na dalszy rozwój muzyki rosyjskiej. Wśród wielu utworów znane są: „Dama Pikowa", ..Jezioro Łabędzie", „Dziadek do orzechów", „Śpiąca królewna". Na uniwersystecie w Cambridge otrzymał tytuł doktora honoris causa.

ul. MIECZYSŁAWY ĆWIKLIŃSKIEJ

Mieczysława Cwiklińska, ur. 1. I. 18810 w Lublinie, zm. 28. VII. 1972 w Warszawie, córka M. Trapszy, aktorka teatralna i filmowa. Ostatnia reprezentantka aktorskiej rodziny Trapszów. Debiutowała w 1900 roku w Teatrze Ludowym pod pseudonimem „Gryf", Kreowała około 100 ról. Grała w 40 filmach. Jej najwybitniejsze role to: Szambelanowa w „Panu Jowialskim" Fredry, Julia w „Domu Kobiet" Nał-kowskiej, Babka w „Drzewa umierają stojąc" A. Casony.

ul. JANA DEKANA

Jan Dekan — żyjący w XVII wieku — obywatel i radny, budowniczy miasta Leszna. Wsławiony także budową zamku w Zbąszyniu, wzniesionego w 1632. Znany z przekładu z języka niemieckiego książki Diega ffano „Archelia albo Artyleria" wydanej w Lesznie u Daniela Vetterusa.

ul. EWARYSTA ESTKOWSKIEGO

(numery l—11)

Ewaryst Estkowski, ur. 26. X. 1820 w Drzązgowie (poznańskie), zm. 15. VIII. 1856 w Saden (Niemcy), pedagog, wielkopolski działacz oświatowy, publicy-vsta, teoretyk i pisarz dla ludu. W Poznaniu założył pierwsze w Polsce Towarzystwo Pedagogiczne (1848—1852). Wydał elementarz. W latach 1849—53 wydawał pierwszy polski fachowy miesięcznik pedagogiczny „Szkoła Polska".

ul. mjra HUBALA

Henryk Dobrzański, pseudonim Hubal, ur. 1896, zm. 30. IV. 1940, major Wojska Polskiego. Znany przed 1939 rokiem jako wybitny sportowiec hippiki. 23 września 1939 roku z rozbitych oddziałów Wojska Polskiego uformował grupę kawalerii, z którą przedarł się do Warszawy. Na wiadomość o upadku stolicy rozpoczął walkę partyzancką w lasach Kielecczyzny, przybierając pseudonim Hubal. Do jednej z bardziej znanych bitew należy zwycięska potyczka we wsi Huciska k/Końskich, stoczona 30 marca 1940 r. Otoczony przez przeważające siły memi.ec.kfe. HufaaL z^iuaf w lesie koło Anielina.

ul. Maksymiliana JACKOWSKIEGO

Maksymilian Jackowski, ur. 11. X. 1815 w Słupi (pow. Śrem), zm. 14. I. 1905 w Poznaniu. Ziemianin, konserwatywny działacz wielkopolski, uczestnik powstania styczniowego. Wpółzałożyciel „Gazety Wielkopolskiej", współredaktor „Ziemianina". Działacz kółek rolniczych, propagator ubezpieczeń rolnych i racjonalizacji gospodarki.

ul. BOLESŁAWA KARPINSKIEGO

Bolesław Karpiński, ur. 21. IV. 1879 w Wadowicach, zm. 21. X. 1939 w Lesznie, filolog. Uczył języka polskiego i łaciny w Państwowym Gimnazjum J. A. Ko-meńskiego w Lesznie. Przy gimnazjum męskim zorganizował teatr szkolny. Wydał dramat o Zawiszy Czarnym pt. „Sulima" i zbiór fraszek. Jest autorem kilku przekładów z literatury klasycznej. W 1921 w „Głosie Leszczyńskim" ukazało się osiem jego wierszy. Był badaczem — regionalistą oraz malarzem — karykaturzystą. Zginął rozstrzelany 21 października 1939 r., oskarżony o zbrodnię przeciwko narodowi niemieckiemu. Wyrok wykonano pod murem więzienia na placu Kościuszki w Lesznie.

ul. JANA KIEPURY

Jan Kiepura, ur. 16. V. 1902 w Sosnowcu, zm. 15. VIII. 1966 w Harison pod Nowym Jorkiem. Studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim, pobierając równocześnie prywatne lekcje śpiewu. W 1923 odbył się pierwszy koncert Kiepury w sali kina „Sfinks" w Sosnowcu. Nie znajdując w kraju uznania, wyjechał do Wiednia. Śpiewał w Operze Wiedeńskiej, a prasa obwołała go „królem tenorów". Śpiewał również w La Scali, Londynie i Berlinie. Na stałe osiadł w Stanach Zjednoczonych. Zmarł nagle i zgodnie ze swą wolą pochowany został w Warszawie na Cmentarzu Powązkowskim w Alei Zasłużonych.

ul. ks. TEODORA KORCZA

Teodor Korcz, ur. 8. XI. 1903 w Poznaniu, zm. 17. X. 1981 tamże. W 1932 otrzymał święcenia kapłańskie i został wikariuszem w parafii w Międzychodzie, gdzie wspólnie z jej proboszczem zajął się rozbudową kościoła. W 1935

objął wikariat Poznań — Jeżyce. Pracował z młodzieżą, opiekował się Bractwem Wstrzemięźliwości. Po roku przeniesiono go do Górzyc, gdzie objął tamtejszą parafię. Podczas okupacji niemieckiej — 30. X. 1941 — został aresztowany i trafił do obozu koncentracyjnego w Dachau. W 1950 roku objął parafię w Lesznie, kierując nią aż do 'momentu śmierci. Ks. Korcz jednoczył społeczeństwo Leszna, opiekował się młodzieżą, poświęcał pracy społecznej. W dowód uznania został dziekanem leszczyńskim, był również honorowym prałatem papieża. Zgodnie ze swą wolą pochowany został wśród swoich parafian na cmentarzu parafialnym w Lesznie.

ul. LUDWIKA MIEROSŁAWSKIEGO

Ludwik Mierosławski, ur. 17. I. 1814 w Nemours (Francja), zm. 22. XI. 1873 w Paryżu. Jeden z przywódców walk narodowo-wyzwoleńczych, działacz emigracyjny, pisarz polityczny. Uczestnik powstania listopadowego, członek Młodej Polski. W lutym 1846 został aresztowany i sądzony w procesie berlińskim (1847) oraz skazany na karę śmierci. Uwolniony w 1848 r. powrócił w Poznańskie. Mierosławski jest twórcą pieśni powstańców z 1848 „Do broni ludu powstańmy wraz" oraz autorem wielu prac historycznych m. in. „Powstania poznańskiego w roku 1848" oraz „Pamiętników Mierosławskłego".

u1. ANDRZEJA FRYCZA MODRZEWSKIEGO

Andrzej Frycz Modrzewski, ur. ok. 1503 w Wolborzu (sieradzkie), zm. jesienią 1572 tamże. Pisarz polityczny, publicysta, najwybitniejszy przedstawiciel myśli społeczno-politycznej polskiego Odrodzenia. Pisał ' w języku łacińskim. W 1543 wydał traktat „O karze za mę-żobójstwo". W roku 1546 rozpoczął pracę nad sześciotomowym dziełem „O poprawie Rzeczypospolitej". Jego ideałem była Polska suwerenna, uporządkowana i stanowa, o którą walczył przez całe swoje życie.

ul. MICHAŁA OGINSKIEGO

Michał Kleofas Ogiński, ur. 25. IX. 1735 w Guzowie, zm. 15. X. 1833 we Florencji. Polski kompozytor, zajmował się działalnością polityczną. Był posłem w Holandii i Anglii, podskarbim litewskim członkiem rządu, emisariuszem polskiej emigracji w Istambule. W 1822 wyjechał do Włoch i zamieszkał tam na stałe. Największą popularność zyskał dzięki polonezom, z których najbardziej znanym jest „Pożegnanie ojczyzny".

ul. HANKI ORDONOWNY

Maria Anna Tyszkiewicz z domu Pie-truszyńska, ur. 25. IX. 1902 w Warszawie, zm. 2 lub 8. IX. 1950 w Bejrucie. Piosenkarka, aktorka i tancerka, używała pseudonimu scenicznego Ordonów-na. Występowała w Polsce i za granicą — w Wiedniu, Paryżu, Berlinie, Atenach, Jerozolimie, Kairze i Stanach Zjednoczonych. Była jedną z najsłynniejszych gwiazd kabaretu polskiego, autorką tekstów piosenek, a także tomiku poezji pt. „Piosenki, których nigdy nie śpiewałam".

ul. JULIUSZA OSTERWY

Julian Andrzej Maluszek, ur. 23. VI. 1885 w Krakowie, zm. 10. V. 1947 w Warszawie. Aktor, reżyser, dyrektor teatru. Wzrastał w biedzie. Szkoły średniej nie ukończył. Debiutował rolą Jań-cia w zespole Teatru Ludowego w Krakowie. Od chwili debiutu przyjął na stałe pseudonim Juliusz Osterwa. Najlepiej opłacany aktor w Polsce, posiadał wielki wrodzony talent aktorski. Był doskonałym reżyserem. Żoną J. Os-terwy była Wanda Osterwa, córką — Elżbieta; obie były aktorkami.

ul. BOLESŁAWA PRUSA

Bolesław Prus, właściwie Aleksander Głowacki, ur. 20. VIII. 1847 w okolicach Hrubieszowa, zm. 19.V. 1912 w Warszawie ,pisarz i publicysta. Pierwsze utwory Prusa to nowele: „Sierpca dola", „Przygoda Stasia", „Powracająca fala", „Antek", „Kamizelka" oraz powieści jak: „Pałac i rudera", „Anielka". W latach osiemdziesiątych powstała „Placówka" i najwybitniejsza- powieść „Lalka", następnie wyszły „Emancypant-ki" i „Faraon". Był Prus też autorem kronik zamieszczanych w czasopismach warszawskich i innych.

ul. Stanisława PRZYBYSZEWSKIEGO

Stanisław Przybyszewski, ur. 7. V. 1868 w Łojewie na Kujawach, zm. 23. XI. 1927 w Jarontach. Sztandarowy przedstawiciel Młodej Polski, prozaik i dramaturg. Studiował w Berlinie architekturę i medycynę. Pisał będąc w Berlinie i Norwegii w języku niemieckim. Sam tłumaczył swoje dzieła na język polski. Najważniejsze z tych dzieł to: „Dzieci szatana" i „Naga dusza". W roku 1898 przybył do Krakowa. W latach krakowskich wydał: „Nad morzem", „Na drogach duszy", dramat „Dla szczęścia". W 1901 przeniósł się do Warszawy, gdzie powstały dramaty: „Złote runo", „Matka", „Śnieg" i in. Jego twórczość interesująca jest głównie jako dokument literacki.

os. TADEUSZA REJTANA

Tadeusz Rejtan, ur. 1746 w Struszko-wie, zm. 8. VIII. 1780, poseł nowogródzki na sejm rozbiorowy 1773. Walczył przeciw legalizacji rozbioru Polski, sprzeciwił się uznaniu konfederacji domagając się wolnych obrad sejmu. Swym ciałem zagrodził wejście do izby senatu posłom, by nie dopuścić do obrad oznaczających uznanie konfederacji. Dopiero po 38 godzinach opuścił wraz ze Stanisławem Bohuszewiczem i JS. Korakiem-Sowiczem pustą izbę poselską. Opuścił Warszawę i wyjechał na Litwę. Wystąpienie Rejtana na sejmie przedstawił J. Matejko w obrazie „Rejtan".

ul. JANA SOBIESKIEGO

Jan III Sobieski, ur. 17. VIII. 1629 w Olesku, zm. 17. VI. 1696 w Wilanowie. Wieczny żołnierz, od 1674 roku król polski, ożeniony z Marią Kazimierą d'Arquin. Brał udział w walkach pod Beresteczkiem, Mątwami, Chocimiem, odniósł wielkie zwycięstwo nad Turkami pod Wiedniem. Walczył ze Szwedami, Austriakami i Kozakami. Sobies-kiemu Wilanów zawdzięcza swój piękny pałac wybudowany jako letnia rezydencja dla Marysieńki. Zacne są również polskim czytelnikom jego słynne listy do żony — „Listy do Marysieńki Sobieskiej".

ul. LUDWIKA SOLSKIEGO

Ludwik Solski (wł. nazwisko Ludwik Napoleon Karol Sosnowski), ur. 20. I. 1855 w Gdowie (woj. krak.), zm. 19. I. 1954. Aktor, debiutował w 1876 w Krakowie. Grał w Poznaniu, Krakowie, Lwowie, Warszawie. W czasie wojny powrócił do Krakowa. Posiadał liczne odznaczenia państwowe, otrzymał także doktorat h.c. Uniwersytetu Jagiellońskiego. Do końca swego życia był czynnym zawodowo artystą.

ul. JÓZEFA SUŁKOWSKIEGO

Józef Sułkowski, ur. 1773 na Węgrzech, syn Teodora Sułkowskiego, zm. 1798 pod Kairem. Wychowanek Augusta Sułkowskiego, ordynata rydzyńskiego. Żołnierz — kapitan. W 1792 walczył pod Zelwą i został odznaczony Krzyżem Virtuti Militari. Po zwycięstwie Targowicy wyemigrował z kraju, do którego wrócił w czasie powstania kościuszkowskiego. Po powstaniu wyjechał do Paryża. Zginął w Egipcie jako adiutant Napoleona Bonaparte. Był twórcą kilku utworów, które wraz z jego biografią wydał Hort de St-Albin (Paryż 1832), a w przekładzie polskim Żu-pański w Poznaniu w 1864 r.

ul. TADEUSZA SYGIETYNSKIEGO

Tadeusz. Sygietyński, ur. 24. IX. 1896 w Warszawie, zm. 19. V. 1955 tamże. Kompozytor i dyrygent. Twórca zespołu „Mazowsze" (1949). Opracował wiele pieśni i tańców ludowych, balet „Karczma na rozdrożu", 16 pieśni Mazowsza i in.

ul. BRONISŁWA  SWIDERSKIEGO

Bronisław Swiderski, ur. 25. XI. 1873 w Jarocinie, zm. 1. I. 1941 w Lesznie, doktor medycyny, organizator tajnego Komitetu Obywatelskiego w Lesznie. W 1919 był więziony przez Niemców za współpracę z partyzantami. Współ-założyciel Towarzystwa Przemysłowców Polskich i Towarzystwa Robotników Polskich. Organizator Ogrodu Zoologicznego w Lesznie. Autor monografii „Ilustrowany opis Leszna i Ziemi Leszczyńskiej" wydanej w Lesznie w 1928 roku. Odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi.

ul. płk. Wł. WIECIERZYNSKIEGO

Władysław Wiecierzyński, ur. 15. IV. 1894 w Suwałkach, zm. 22. II. 1983. Po-

chowany na cmentarzu parafialnym w Lesznie. Pułkownik. W latach 1935— 1939 dowódca 55 Pułku Piechoty stacjonującego w Lesznie. 2 września 1939 roku brał udział w wypadzie na Wschowę, walczył też pod Kutnem gdzie został zraniony. Okupację przeżył w obozie jenieckim w Woldenbergu (Dobieg-niewie). Po wojnie wrócił do Leszna gdzie podjął pracę inspektora rolnego w Stacji Hodowli Roślin w Antoninach, następnie był księgowym w Spółdzielni Inwalidów „Kopernik". W roku 1977 zaczął starania o wystawienie w Lesznie pomnika Leszczyńskiego Garnizonu Wojskowego. Za żołnierską odwagę i pracę społeczną otrzymał Władysław Wiecierzyński wiele wysokich odznaczeń.

ul. LEONA   WŁODARCZAKA

Leon Włodarczak, ur. 23. VI. 1887 w Grembkowie k/Żytowiecka, zm. 2. VII. 1919 w Kąkolewie, pochowany w Żytowiecku. Zginął od kuli niemieckiej zaskoczony przez Niemców w lesie ką-' kolewskim. Dowódca kompanii pawło-wrckiej w powstaniu wielkopolskim. W miejscu śmierci ppor. Włodarczaka i por. Andrzejewskiego zbudowano pomnik.

ul. LUDWIKA ZAMENHOFA

Ludwik Zamenhof, ur. 15. XII. 1859 w Białymstoku, zm. 14. IV. 1917 w Warszawie. Lekarz okulista, poliglota, twórca języka międzynarodowego — esperanto; pod pseudonimem Dr. Esperanto wydał podręcznik tego języka. Zamenhof jest również tłumaczem wielu dzieł z literatury światowej na język esperanto.

ul. ZYGMUNTA STAREGO

Zygmunt Stary z dynastii Jagiellonów, ur. 1. I. 1467, zm. 1. IV. 1538. Król polski i wielki książę litewski, był głównym protektorem sztuki renesansowej w Polsce, dobrym politykiem i dyplomatą. Przeprowadził szereg reform, m. in. zorganizował służbę dyplomatyczną, stworzył zalążek stałego wojska, reformował system monetarny. Król ten nadał prawa miejskie Lesznu w 1547 r. ul. ŻWIRKI I WIGURY (numery 2—24)