Autor

Danuta Stępczak

Tytuł

Patroni naszych ulic. Śródmieście - Południe

Źródło

Przyjaciel Ludu 5/1989

Uwagi

 

 

ul. BOLESŁAWA CHROBREGO

Bolesław Chrobry, ur. 967 lub 966 zm 17. VI. 1025. W roku 1025 koronowany na króla Polski (dynastia Piastów). W roku 1002 zajął Łużyce, w rok póź­niej Morawy i Czechy. Walczył z Ru­sią. W 999 r. przyczynił się do utwo­rzenia arcybiskupstwa w Gnieźnie. Za jego czasów wczesnofeudalne państwo polskie doszło do szczytowego rozwoju politycznego i terytorialnego. Czasy Chrobrego to „wiek złoty". 17 Ułanów Wielkopolskich stacjonujący w Lesznie nosił jego imię.

 

ul. KRÓLOWEJ JADWIGI

Jadwiga, ur. ok. 1374, zm. 17. VII. 1399 w Krakowie, królowa polska od 1384 r. Najmłodsza córka Ludwika Węgierskie­go i Elżbiety Bośniaczki, żony Włady­sława Jagiełły. Małżeństwo ich zostało zawarte w marcu 1386 r., a poprzedziła je unia polsko-litewska w Krewie w 1385 r. Po koronacji Jagiełły Jadwiga zachowała swe prawa królowej. Wykształcona, część swego majątku osobis­tego, przeznaczyła na odnowienie Aka­demii Krakowskiej. W 1387 r. wzięła udział w wyprawie rycerstwa polskie­go na wcieloną przez Ludwika do Wę­gier Ruś Halicką i przyłączyła ją do Polski. Przeciwstawiała się dążeniom Witolda do uniezależnienia od Polski ziem litewsko-ruskich. Zmarła bezpo­tomnie.

 

ul. SEBASTIANA KLONOWICZA

Sebastian Fabian Klonowicz, ur. ok. 1545 w Sulmierzycach, zm. 29. VIII. 1602 w Lublinie, poeta. Pierwszy jego utwór, napisany w języku łacińskim, to poemat opisowy „Roxolania". W sa­tyrycznym poemacie „Worek Judaszów" występował przeciwko ówczesnemu ży­ciu społeczno-obyczajowemu. Do naj­bardziej znanych jego utworów należą: „Flis", „Żale nagrobne... na Jana Ko­chanowskiego", „Pamiętnik królów i książąt polskich", „Victoria deorum".

 

ul. JANA AMOSA KOMEŃSKIEGO

Jan Amos Komeński, ur. 28. III. 1592 w Niwicy na Morawach, zm. w 1670 w Amsterdamie. Czeski pedagog, reforma­tor szkonictwa i twórca nowożytnej pe­dagogiki. Pełnił wysokie funkcje du­chowne w reformowanym kościele bra­ci czeskich. Prześladowany w Czechach przez kościół katolicki, przybył w 1628 r. do Polski i znalazł schronienie u Ra­fała Leszczyńskiego w Lesznie. W roku 1656 - po szwedzkim potopie - mia­sto opuścił, uprzednio pisząc tu swe najsłynniejsze prace. Jego znane dzie­ła to: „Wielka dydaktyka", „Świat zmysłowy w obrazach" i „Brama języków otworzona".

 

ul. JANA MATEJKI

Jan Matejko, ur. 24. VI. 1838 w Kra­kowie, zm. 1. XI. 1893 tamże. Malarz historyczny, którego dzieła z wyjątkiem „Iwana Groźnego" i „Joanny d' Arc" poświęcone są dziejom ojczystym. Ode­grały one ważną rolę w umacnianiu świadomości narodowej. Do najbardziej znanych obrazów Jana Matejki należą: „Bitwa pod Grunwaldem", „Unia Lu­belska", .Kazania Skargi", „Rejtan", „Hołd Pruski" i „Konstytucja 3 Maja".

 

pl. JANA METZIGA

Jan Chrystian Metzig, ur. 20. V. 1804 w Skwierzynie, zm. 4. X. 1868 w Lesz­nie. Niemiec, ewangelik, lekarz, publi­cysta i polityk oddany sprawie pol­skiej. Skoligacony przez matkę z rodzi­ną Chopina. W Lesznie przebywał od 1831 r. Był inicjatorem założenia w 1848 r. „Ojczystego Związku dla Wiel­kiego Księstwa Poznańskiego". Propolska akcja Metziga podczas Wiosny Lu­dów naraziła go na szykany ze strony Niemców. Na płycie nagrobnej przy kościele św. Krzyża, gdzie spoczęły Je­go prochy wyryto napis: „Filantrop le­karz dr Jan Metzig, ur 20. V. 1804, zm. 4. X. 1868, Wielki przyjaciel Pola­ków".

 

ul. WALERIANA  WROBLEWSKIEGO

Walery Antoni Wróblewski, ur. 5. XII. 1836 w Zołudku (Wileńszczyzna), zm. 5. VIII. 1908 w Onarville (Francja). Działacz rewolucyjno-demokratyczny, generał Komuny Paryskiej, uczestnik powstania styczniowego. Był sekreta­rzem Rady Generalnej I Międzynaro­dówki i delegatem polskim na jej kon­gresach. Pochowany został w Paryżu na cmentarzu Pere Lachaise.