Autor

Zbigniew Gryczka

Tytuł

Kryta pływalnia w Lesznie

Źródło

Przyjaciel Ludu 6/1991

Uwagi

 

 

Kilka pokoleń mieszkańców Leszna i okolicy przez wiele lat marzyło o możliwości całorocznego zażywania kąpieli i pływania na krytym base­nie. 29 maja 1993 r. o godz. 14.00 pragnienia te stały się rzeczywistością. Wówczas bowiem uroczyście otwarto krytą pływalnię Zakładu Usług Sportowo-Rekreacyjnych Przedsiębiorstwa Przemysłu Fer­mentacyjnego „AKWAWIT" w Lesznie.

Pływalnia robi duże wrażenie. Stanowi archi­tektoniczną perełkę przez wielu nazywaną „wod­nym rajem" i uchodzi za najnowocześniejszy tego typu obiekt sportowy w kraju. Jej funkcjonalność i estetyka dorównuje obiektom w Europie Zachod­niej: dość wspomnieć, że pływalnia „AKWAWITU" porównywana jest ze sławnym obiektem usytuowa­nym w Malborgu w Danii.

Pomysł wybudowania krytego basenu pływac­kiego obok zakładu przemysłu spirytusowego w Le­sznie zrodził się. kilkanaście lat temu. „AKWAWIT" w Lesznie należał wówczas do przedsiębiorstwa „POLMOS" w Warszawie, które decydowało o kie­runkach rozwoju. Wszelkie inwestycje w zakładzie wymagały zgody władz centralnych, niechętnie z różnych względów załatwiających wnioski zakła­dów o inwestycje. Argumentem przemawiającym za lokalizacją obiektu pływalni przy zakładzie był fakt. że zakład dysponował znaczną ilością odpadową ciepłej wody i przez, cały rok mógł ją przekazywać do obiektu sportowego. Potrzebował też terenu pod rozbudowę nowych działów produkcji - pochodnych kwasu mlekowego, zakładano. że sprawy te można załatwić równocześnie. Jednak idea budowy pływalni i rozbudowy zakładu napotykała przez wiele lat na przeszkody ze strony władz nadrzędnych, głównie z przyczyn materiałowo-finansowych. Dopiero zmiany form zarządzania pozwoliły na uzyskanie osobowości prawnej zakładu - przedsiębiorstwa i oderwanie się początkowo od „POLMOSU" w Poznaniu w 1985 r., a następnie od Przedsiębior­stwa Przemysłu Spirytusowego „POLMOS" w War­szawie, co nastąpiło z dniem l października 1989 r. Decyzje odtąd zapadały w Lesznie: o losach przedsiębiorstwa decydowali jego gospodarze. Mimo ponad stuletniej działalności „AKWAWIT" stanowi przedsiębiorstwo intensywnie rozwijające się, w którym w ostatnich latach poważnie zmodernizo­wano węzły energetyczne i rozwinięto produkcje wysokiej jakości kwasu mlekowego.

Na przeszkodzie dalszemu rozwojowi stanął brak terenu. Takim sąsiedzkim terenem o powierzchni 4.6 ha. nadającym się pod zabudowę, dyspono­wał Klub Sportowy „POLONIA 1912". jako użyt­kownik gruntów będących w wieczystym użytkowaniu Polskich Kolei Państwowych. Klub ten wyraził zgodę na oddanie terenu w przypadku stworzenia mu identycznych lub lepszych warunków dla prowa­dzenia działalności sportowej. "AKWAWIT" te wa­runki przyjął, a następnie zrealizował.

Dzięki pomocy władz miejskich i wojewódzkich (skomunalizowanie terenu stadionu w I półroczu 1991 r.) wszelkie sprawy rozwiązano pomyślnie. Za­kupiono wzmiankowane 4.6 ha ziemi pomiędzy za­kładem, a wiaduktem gen. Grota-Roweckiego z której wydzielono na parking i pod krytą pływalnię 1.30 ha. Reszta przeznaczona została pod rozbudo­wę zakładu - przyszłościowych działów produkcji wyrobów pochodnych kwasu mlekowego, którego

„AKWAWIT" jest jedynym poważnym polskim producentem, przy czym jest to kwas mlekowy o najwyższych światowych parametrach jakościo­wych.

Podjęto prace projektowe związane z budową basenu - szukano najlepszych technologii, wzorców, materiałów, urządzeń. Po uporaniu się z modern­izacją obiektów produkcyjno-energetycznych przystąpiono do realizacji zamierzeń związanych z bu­dową pływalni i jej zaplecza. Głównym konsultan­tem i doradcą kierownictwa do czasu uruchomienia kompleksu sportowo-rekreacyjnego był doświad­czony fachowiec, były dyrektor techniczny Wrocła­wskiego Ośrodka Sportu i Turystyki i wykładowca zagadnień budownictwa sportowego na AWF we Wrocławiu - mgr inż. Mieczysław Niedzielski.

Koncepcje obiektu opracowali polscy twórcy z Biura Projektów „SANTECH" w Warszawie. Głównym projektantem był mgr inż. arch. Jacek Bolechowski. głównym technologiem mgr inż. Cze­sław Sokołowski, głównym konstruktorem inż. An­drzej Zieliński. Korzystano też z pomocy mgr. inż. Henryka Kowalczyka. dyrektora firmy „Henko -Euroimpex" z Wrocławia, w zakresie organizowa­nia kontaktów z wybitnymi fachowcami z firm za­granicznych, miedzy innymi z inż. arch. de Wittem oraz firmą OWG w Celle. preferując technologię i materiały najlepsze, z wieloletnimi gwarancjami. Do budowy obiektu i jego wyposażenia zakupiono urządzenia i materiały z Niemiec. Włoch. Francji. Danii. Szwecji i Stanów Zjednoczonych.

16 września 1991 r. na plac budowy wjechały koparki Spółdzielni Budownictwa z Lipna i rozpo­częły wykopy pod przyszłą budowę. Jednocześnie podjęto prace nad realizacją zobowiązań dla miasta i sportowców, urządzając dwa boiska dla piłkarzy „POLONII 1912" i nowoczesną kręgielnię. Naj­trudniejszy, pierwszy etap prac budowlanych przy­padł na zimną jesień i zimę 1991/1992. W niskich temperaturach budowlani wylewali żelbetowe fundamenty i niecki, co wymagało odpowiedniego za­bezpieczenia. Prace prowadzono na trzy zmiany, z zachowaniem odpowiednich parametrów i tech­nologii.

W ciągu 20 miesięcy i 2 tygodni powstał piękny ośrodek sportowo-medyczno-rekreacyjny o kuba­turze 42 500 m3, którego niecki basenów wsparte są na 64 słupach żelbetonowych, a jedna czwarta ku­batury znajduje się w podziemiu.

Główny basen ma 25 m i 22 mm długości. 16 m szerokości, l.8 m głębokości przy słupkach starto­wych i 2.20 m po przeciwnej stronie, mieści 800 m3 wody i podzielony jest na 6 torów pływackich. Tem­peratura wody w nim wynosi 270C. Basen ów posia­da certyfikat Polskiego Związku Pływackiego po­zwalający na przeprowadzanie oficjalnych zawodów i na rejestrowanie wszelkich rekordów, włącznie z rekordami świata.

W basenie mniejszym - rekreacyjnym o wymia­rach 16x19 m.nieregulowanym kształcie i pojemno­ści 150 m3 wody, zainstalowany jest podwodny nad­much powietrza „JACUZZI". którym na 5 specjal­nych stanowiskach tłoczone jest powietrze pod ciś­nieniem do masażu. Niecka posiada największą głę­bokość 135 cm. Zamontowano w niej 5 dysz do masażu podwodnego i 3 specjalne dysze do masażu nadwodnego. Basen ten umożliwia naukę pływania. Główną atrakcją jest 52-metrowa zjeżdżalnia spiral­na z ponad 5 -metrowa różnicą poziomów do basenu lądującego. Są również na pływalni 2 małe ośmio­kątne baseniki z ciepłą wodą i masażem powietrz­nym, z 8 miejscami siedzącymi w każdym, o tempe­raturze wody 360 C. Dla dzieci przedszkolnych szczególną atrakcję stanowi brodzik z mała zjeż­dżalnią i przyjemnym wystrojem.

Pływalnia może przyjąć 2000 osób dziennie. Jednorazowo w obiekcie może przebywać 180 osób. Jest w nim 7 solariów, z których jedno posiada in­halator ziołowy i aparaturę służącą do muzykoterapii. Wszystkie solaria są wyposażone w urządzenia produkcji niemieckiej firmy „Golf", o bardzo wyso­kim standardzie. W dziale usług medyczno-rehabilitacyjnych leczy się między innymi prądem o ni­skiej częstotliwości oraz falami ultradźwiękowymi. Znajduje się tam również Alfatron - przyrząd do leczenia złamań kości, zaniku mięśni i innych cho­rób przy pomocy pola magnetycznego oraz sprzęt laserowy i przyrządy stymulacyjne. Dział hydrobalneologii wyposażony jest w bicze szkockie i inne urządzenia do masażu podwodnego, masażu wiro­wego kończyn, kąpieli perełkowych oraz masażu mechaniczno-wodnego. W części związanej z od­działywaniem ciepła znajdują się 2 fińskie sauny suche i l parowa, a w części terapii kinetycznej ro­wery treningowe, atlasy oraz specjalne wyposażenie do leczenia chorób układu kostnego.

Ośrodek zatrudnia specjalistów rehabilitacji, trenerów, oferując możliwości szerokiego odpo­czynku, aktywnej rekreacji i leczenia medycznego. Jednocześnie we wszystkich trzech kabinach może przebywać 29 osób. Wskazań leczniczo-rehabilitacyjnych udzielają w określonych godzinach, w gabi­netach na I piętrze, lekarze - specjaliści. Jednym z pierwszych kuracjuszy był znany leszczyński żużlo­wiec, reprezentant Polski Piotr Pawlicki. leczący kontuzje powypadkowe.

Cały obiekt przystosowany jest do swobodnego dostępu dla osób niepełnosprawnych.

Woda we wszystkich basenach ma cechy czysto­ści wody pitnej a ewentualne napicie się jej nie sta­nowi żadnego zagrożenia dla zdrowia. Proces oczy­szczania i uzdatniania odbywa się systematycznie poprzez nowoczesne urządzenia w części technolo­gicznej pływalni. Częstotliwość filtracji jest nastę­pująca: basen główny raz na 4.5 godziny, basen rekreacyjny raz na godzinę, brodzik dla dzieci co 30 minut. Filtracja ta daje całkowitą gwarancje czystości, co sprawdzono w toku kilkumiesięcznej eksplo­atacji poprzez badania własne i pracowni Sanepidu w Lesznie. Dno basenu i ściany przez całą noc są oczyszczane za pomocą specjalnego pełzającego urządzenia marki „Dolphin" do zmywania ścian, zakupionego w Kanadzie.

Cały obiekt jest wyposażony w najnowocześ­niejszy system wentylacji, zapewniający odpowied­nią wilgotność i temperaturę (55% wilg. i tempera­turę w granicach 26-280 C). Oświetlenie hali zapew­niają lampy dające oświetlenie rzędu 1000 luxów i kolorowe oświetlenie halogenowe. Umożliwia to bezpośrednie prowadzenie kolorowych transmisji telewizyjnych.

Główna hala przyozdobiona jest sztuczną ziele­nią, co korzystnie wyróżnia leszczyńską pływalnię i pozostawia niezapomniane wrażenie. W wielu miejscach pływalni rozłożone są leżaki i stoliki z pa­rasolami, umożliwiające towarzyski wypoczynek. Z hali basenowej prowadzą wejścia do czterdzie­stoosobowej kawiarni dla osób w strojach kąpielo­wych. Drugi obiekt gastronomiczny na I piętrze, o identycznej pojemności ale odgrodzony, przezna­czony jest dla gości ubranych z pływalni i z zewnątrz. Na pierwszym piętrze, w hali basenowej, znajduje się widownia wyposażona w składaną trybunę na 260 miejsc siedzących. Na tym piętrze są też sale klubowe i konferencyjna, gabinety lekarskie i po­mieszczenia dla administracji. Wejście i wyjście do pomieszczeń pływalni odbywa się poprzez zakupie­nie karty magnetycznej wkładanej do czytników wejściowo-wyjściowych, które uruchamiają kołow­rotek wejściowy, skąd korytarzem „obutej stopy" przechodzi się do szatni. Z szatni - przebieralni go­ście przechodzą korytarzem „bosej stopy" do po­mieszczeń sanitarnych i natrysków. Tak przygoto­wani wchodzą do hali basenowej, poprzez brodzik służący do dezynfekcji stóp. Ciekawostką są kluczy­ki do szafek odzieżowych na gumowym pasku, by można je założyć na rękę podczas kąpieli i nie zgu­bić. Cały obiekt jest skomputeryzowany, a kierow­nictwo posiada pełną orientację, co do ilości osób obecnych na hali basenowej i w innych pomieszcze­niach. Również instalacje są w pełni zautomaty­zowane i sterowane komputerem.

Ciekawie i estetycznie zaprojektowano teren wokół pływalni. Wygodne dojścia i parking spełnia­ją oczekiwania gości. Ten ostatni może pomieścić 176 samochodów osobowych i 5 autobusów.

Pływalnia zatrudnia 80 osób, a kieruje nią od 1.06.1992 r. mgr Tadeusz Cegielski. Od l marca 1993 r. cały kompleks pływalni działa na własnym wewnętrznym rozrachunku, tworząc odrębny za­kład w przedsiębiorstwie, co sprzyja gospodarności.

Zakład budowało ponad 40 firm z całej Polski, za własne środki finansowe „AKWAWITU" i poży­czkę w wysokości 15 mld zł z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska (Bank Ochrony Środowi­ska) w Warszawie. Podkreślić należy ogromną przychylność dla tej inicjatywy i osobiste zaangażowanie wiceprezesa Narodowego Funduszu Ochrony Śro­dowiska i Gospodarki Wodnej Lesława Puczniewskiego. Inwestor spotkał się także z życzliwością dr. Adama Mierzwińskiego, zastępcy Głównego In­spektora Ochrony Środowiska.

Wykonawcami, którzy najbardziej przyczynili się do wybudowania pływalni są: Spółdzielnia Bu­downictwa w Lipnie. Przedsiębiorstwo Budownic­twa Rolniczego w Lesznie. VITROSERWICE CLIMA w Kosakowie, Poznańskie Przedsiębior­stwo Robót Instalacyjnych w Poznaniu. ALCON w Łodzi i OWG CELLE /Niemcy/. Swój wielki eg­zamin na budowie obiektu zdały służby inwestycyj­ne oraz inspektorzy nadzoru PPF „AKWAWIT". Zbiorowym autorem tego sukcesu jest niewątpliwie załoga przedsiębiorstwa z jej Radą Pracowniczą.

Na efekt budowy złożył się trud wielu ludzi, ale motorem powstania pływalni jest dyrektor „AKWA­WITU" dr Stefan Grys, związany z przedsiębior­stwem od 1964 r. Jego osobiste zaangażowanie za­owocowało powstaniem największej w powojennej historii Leszna inwestycji i zarazem najnowocześ­niejszego obiektu sportowo-rekreacyjnego kraju. W lutym 1993 r. dr Stefan Grys został laureatem redakcji „Wiadomości Kościańskich" w kategorii menadżerów jako najbardziej skuteczny menadżer gospodarczy województwa leszczyńskiego.

Akwawitowski kompleks sportowo-rekreacyjny jest przedmiotem szerokiego zainteresowania w Polsce. Dość wspomnieć, że w uroczystym otwar­ciu obiektu udział wzięli: minister Włodzimierz Cy­gański - wiceprezes Urzędu Kultury Fizycznej i Tu­rystyki. Zarząd Polskiego Związku Pływackiego w osobach Krzysztofa Usińskiego i Czesława Sokołowskiego, wojewoda leszczyński Eugeniusz Matyjas. przewodnicząca Rady Miejskiej w Lesznie Anna Ptasik i prezydent miasta Leszna Edward Szczucki

W trakcie jej funkcjonowania pływalnię zwiedzili: były premier Tadeusz Mazowiecki, wiceminister finansów Karol Modzelewski. główny inspekor pracy Tadeusz Sułkowski. a także Tadeusz Drozda. Jan Płócieniczak. Janusz Atlas i inni.

Są też wyróżnienia i nagrody. 7 października 1993 r. Polish Promotion Corporation w Warszawie przyznało „AKWAWITOWI" w Lesznie „SREBRNEGO ASA 93" za aktywność inwestycyjną, realistyczną strategię rozwoju i przedsięwzięcia kulturalne i charytatywne. PPF "AKWAWTT" został tak­że laureatem wyróżnienia „ZŁOTY AS 93". Gre­mia społeczne i fachowe zgłosiły pływalnię do na­grody Ministerstwa Budownictwa za rok 1993 oraz nagrody Stowarzyszenia Architektów Polskich.

Wydaje się. że akwawitowski kompleks kąpielowo-rekreacyjny przy ul. św. Józefa 5 przejdzie do historii polskiego budownictwa sportowego jako obiekt najlepszy, najszybciej zbudowany, najnowszy, najładniejszy, najczystszy i najekologiczniejszy.

 

Zbigniew Gryczka

 

Wybrane dane techniczne Pływalni „AKWAWIT”

1. Kubatura obiektu - 42 500 m3

2. Powierzchnia       - 7 100 m2

3. Powierzchnia basenów - 648.2 m2

4. Pojemność basenów -1000 m3

5. Zapotrzebowanie mocy cieplnej - 2 918 MW

6. Moc zainstalowana - Pn 440 KW

7. Moc zainstalowanych 40 głośników - 394 W

8. Zegary -15 szt.

9. Aparaty telefoniczne - 31 szt. wewnętrznych + 2 wrzutowe

10. Zdalne punkty pomiarowe -100 szt.

11. 16,5 km rur instalacyjnych

12. 40 km kabli i przewodów elektrycznych

13. 302 zawory czerpalne, 52 umywalnie, 55 natrysków, 57 muszli ustępowych, 1030 żeber grzejnych

14. Obiekt posiada 2 windy i 271 drzwi. 176 miejsc parkingowych dla samochodów osobowych i 5 dla autobusów

15. W basenie jednocześnie może przebywać 180 osób

16. W ciągu godziny przetłacza się 720 m3 wody

17. Na godzinę przetłacza się 125 000 m3 powietrza.

18. Do wyłożenia ścian, posadzek i basenów zużyto 10 tyś. m2 glazury

19. Do oświetlenia hali basenowej zainstalowano 58 dużych lamp energooszczędnych o mocy 250W każda

20. Od 30.V.1993 r. do 25 czerwca 1993 r. wykupio­no bilety wstępu za l mld zł

21. Od 30 maja 1993 r. do 31 października 1993 r. pływalnię odwiedziło 233 000 osób