Autor

Jerzy Zielonka

Tytuł

Trzy pogrzeby doktora Metziga

Źródło

 

Uwagi

 

 

Doktor Jan Metzig - lekarz i filantrop, działacz polityczny i społeczny, prawdziwy przyjaciel Polaków - zmarł l października 1868 r. w wieku 64 lat. Był człowiekiem powszechnie szanowanym, więc w mieście zapanowała powszechna żałoba. 4 października w niedzielę ciało doktora złożono w grobie, a nad mogiłą, wokół której stanęli obok siebie postępowi Niemcy, Polacy i Żydzi, przemówił Włodzimierz Szołdrski. Po roku postawiono skromny nagrobek. Na dwóch graniastosłupach ze śląskiego marmuru osadzono prosty krzyż. Na pomniku wyryto motyw wieńca z dębowych i laurowych liści z napisem w języku niemieckim: „Dem Andenken des dr med, Johann Chr. H. Metzig, geb. den 20 Mai 1804, gest. l October 1868 - seine dankbaren Mitburger".

          85 lat spoczywały doczesne szczątki Jana Metziga na ewangelickim cmentarzu przy kościele św. Krzyża w Lesznie. Rozwój miasta spowodował, że w 1953 r. ekshumowano je i przeniesiono na nieco inne miejsce. Był to drugi pochówek doktora. Prezes Leszczyńskiego Towarzystwa Kulturalnego reż. Zdzisław Smoluchowski odnotował: Helena Filipowska, będąca w 1953 r. kierowniczką referatu kultury i sztuki w Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Lesznie oświadczyła, że grób  Metziga został wówczas rozkopany, a dokonał tego dr Marian   Kowalski z jednym z pracowników szpitala. Znalazł wtedy fragmenty szkieletu z czaszką i przeniósł do grobu pod murem kościoła...

          W 1985 r. leszczynianie uznali, że Janowi Metzigowi należy się bardziej        reprezentacyjne i godne miejsce. 9 października br. z zachowaniem wszelkich wymogów prawnych rozkopano drugi grób przyjaciela Polaków. W protokole ekshumacji zapisano:

          „W  środkowej części dołu znaleziono kości wraz z czaszką oraz ślady jakiegoś drewnianego opakowania. Oprócz tego fragmenty starych okuć trumiennych. Szkielet, jest niekompletny, a jego ułożenie świadczy o przenosinach. W dolnej części grobu znaleziono poprzecznie położony szkielet dziecka, co świadczy tym, że teren ten używany był w poprzednich wiekach jako cmentarz. Szczątki dr Jana Metziga zostały złożone w gipsowej trumience dziecięcej (80 cm), przechowywane w kościele św. Krzyża, poczem po raz, trzeci pochowane".

          Na miejscu trzeciego już grobu stanął pomnik wg starego wzorca, odnowiony, z tablicami z napisami w języku polskim i niemieckim. Stało się to za staraniem Leszczyńskiego Towarzystwa Kulturalnego.

          Leszno z podziwu godną konsekwencją czci pamięć o doktorze Metzigu. W 1920 r. jednemu z placów miasta nadano jego imię. Burzliwe dzieje grodu Sułkowskich sprawiły, że nazwa tego placu kilkakrotnie się zmieniała, by w 1956 r. znów wrócić do przyjaciela Polaków. W owej czci tkwi spora doza humanizmu i internacjonalizmu. Dowód to, że mimo upokorzeń i cierpień zaborów i hitlerowskiej okupacji, Polacy z Leszna potrafią odróżnić Niemców złych, od dobrych; oddając tym ostatnim należny im szacunek.

          26 listopada br. przy Placu Dr J. Metziga w Lesznie, na frontonie domu, w którym żył i tworzył Niemiec o polskim sercu, odsłonięto pamiątkową tablicę. W uroczystości udział wzięli przedstawiciele władz województwa i miasta: sekretarz KW PZPR w Lesznie - Zbigniew Zygmunt, wojewoda leszczyński Bernard Wawrzyniak, wicewojewoda - Joanna Krumrey i prezydent Leszna - Zenon Lorek. Przed tablicą zawisły flagi Polski i Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Gościem honorowym był konsul generalny NRD we Wrocławiu Lothar Orth. Przemawiali: prezydent Leszna - Zenon Lorek i wiceprzewodniczący Leszczyńskiego Towarzystwa Kulturalnego dr Alojzy Konior. Zaprezentowano sylwetkę i dorobek twórczy bohatera. Tego samego dnia złożono kwiaty i wieńce u stóp nowego grobu dr Metziga.

          23 listopada br. w Szkole Podstawowej nr 8 im. Komeńskiego w Lesznie pod przewodnictwem prezesa LTK reż. Zdzisława Smoluchowskiego odbyła się sesja popularno - naukowa pt. „Życie i działalność Jana Metziga". Zaprezentowano na niej osiem bardzo ciekawych referatów: „Dr Jan Metzig - niemiecki przyjaciel Polaków" (dr Stanisław Gołębiowski z Poznania); „Zygmunt Jan Witold Metzig i inni członkowie rodu w walce o Polskę" (tego samego autora); „Metzig wczoraj, dziś  i jutro"    (dr Alojzy . Konior z Leszna), „Polemiki polityczne i narodowościowe w czasach dr J. Metziga" (red. Szczepan Ławniczak z Leszna); Majętność dr Jana Metziga (dr Henryk Małłek z Leszna), „Pokłosie o dr Janie Metziga na podstawie prasy polskiej XIX i XX w"   (Paweł   Nitecki   z Wrocławia),   „Losy  rodziny   Metzigów" (inż. Wojciech Stanisławski z Krakowa), „Jan Metzig jako lekarz", (dr Edmund Waszyński i lek. med. Ewa Kujawska z Leszna). Warto odnotować, że w odsłonięciu tablicy i sesji uczestniczyli potomkowie doktora, którzy spotkali się także z przedstawicielami władz województwa i miasta, kierownictwem Leszczyńskiego Towarzystwa Kulturalnego, i dziennikarzami.

          Z okazji Leszczyńskich Uroczystości Metzigowskich wydano medal pamiątkowy wg projektu artysty plastyka Henryka Łukowiaka. Ukazała się także publikacja Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Lesznie, zawierająca bibliografię tematu „Jan Metzig (1804-1862)".