Autor

Józef Stawiński

Tytuł

Powrót do polskiej szkoły

Źródło

Przyjaciel Ludu 5/1987

Uwagi

 

 

10 lutego 1945 r. w mieszkaniu prywatnym przy ulicy Prochownia nr 7 u prof. Władysława Rosochowicza obradowała grupa nauczycie­li leszczyńskich. Byli to nauczyciele taj­nego nauczania: prof. Władysław Rosochowicz, Leonard Gąsiorek, Kazimierz Jokiel i Józef Stawiński. W zebraniu uczestniczyli dawniejsi kierownicy szkół: Zygmunt Maćkowiak i Maksymi­lian Łodziński. Wtedy więc „samozwańczo" powołano „Tymczasowy Ko­mitet Oświaty", którego celem było jak najszybsze uruchomienie szkolnic­twa podstawowego na terenie Leszna i powiatu. W czasie zebrania funkcję inspektora szkolnego powierzono prof. Wł. Rosochowiczowi, ustalono zwoła­nie konferencji nauczycielskiej i prze­analizowano szereg szczegółów organi­zacyjnych.

      W porozumieniu z Miejskim Komi­tetem Robotniczym i za aprobatą ko­mendanta wojennego płk. Torosziniego, inspektor szkolny Wł. Rosochowicz zwołał I Konferencję Nauczyciel­ską dla miasta Leszna i powiatu lesz­czyńskiego. Odbyła się ona 22 lutego 1945 r. w byłym starostwie powiato­wym przy ul. Strzyżewickiej (obecnie Szybowników). Na konferencji omó­wiono sprawy organizacyjno-programowe, kadrowe, zapisy do szkół oraz przygotowanie gmachów szkolnych do ich otwarcia. Naukę postanowiono roz­począć natychmiast, gdy tylko warunki lokalowe na to pozwolą. O rozpoczęciu nauki należało zawiadomić Inspekto­rat Szkolny, którego tymczasowa sie­dziba znajdowała się w gmachu szko­ły przy ul. Narutowicza. Tam też re­jestrowano nauczycieli zgłaszających się do pracy.  

      Wśród nauczycieli rozpoczęła się go­rączkowa praca i przygotowanie do­stępnych gmachów szkolnych do ich otwarcia.  Po zaopatrzeniu w odpowiednie zaświadczenie inspektoratu Szkolnego, nauczyciele rozpoczęli poszukiwanie rozrzuconego sprzętu szkolnego zworząc : ławki, stoły, krzesła, szafy, tablice i inne przedmioty mogące przydać się, w szkole. W urządzaniu i porząd­kowaniu sal szkolnych pomagali star­si uczniowie. Trudności były ogromne, a pogłębiały je braki: papieru, zeszy­tów, ołówków, kredy, podręczników i jakichkolwiek pomocy naukowych. Jed­nego tylko nie brakowało — entuzjazmu do pracy, tak wśród nauczycieli jak i uczniów, a to pozwoliło pokony­wać szybko wszelkie przeszkody. Po­czątkowo jedynym dostępnym budyn­kiem szkolnym była szkoła przy ulicy Narutowicza i ona stała się centrum leszczyńskiego szkolnictwa podstawo­wego. Tam codziennie zgłaszała się miejscowa i powracająca z Generalnej Gubernii młodzież szkolna.

      Zaistniała więc konieczność otwar­cia drugiej szkoły. Wkrótce udało się odzyskać drugi gmach szkolny przy pl. dr. Metziga (obecna szkoła zawodowa). W dniu 18 marca 1945 r. nastąpił roz­dział młodzieży szkolnej. Przeszło 700 chłopców umieszczono w gmachu przy pl. dr. Metziga, tworząc tam Szkołę Podstawową nr l, której kierownikiem został Zygmunt Maćkowiak. Kierow­nictwo Szkoły nr 2 obejmującej 785 dziewcząt powierzono Maksymilianowi Łodzińskiemu.

      Znacznie szybciej zostały zorganizo­wane szkoły w powiecie, które po ob­sadzeniu kadrą nauczycielską natych­miast rozpoczęły naukę. W końcu mar­ca 1945 roku szkolnictwo podstawowe w Lesznie i powiecie leszczyńskim zo­stało prawie w całości zorganizowane i rozpoczęło nauczanie. Ten pierwszy powojenny i nietypowy rok szkolny, trwający tylko 5 miesięcy, zakończono 17 lipca 1945 roku. 16. 06. 1945 r. inspektor Wł. Rosochowicz przeszedł do organizowania szkolnictwa średniego, a funkcję inspektora szkolnego objął Adolf Sarnecki, mianowany przez Ku­ratorium Okręgu Szkolnego Poznań­skiego. W tym okresie przeniesiono też siedzibę Inspektoratu Szkolnego na ul. Marcinkowskiego.

      Od 24 do 28 czerwca 1945 r. odbywał się w Lesznie spis dzieci szkolnych. Ko­misarzami spisowymi byli nauczyciele, którzy odwiedzając mieszkańców rejestrowali dzieci w wieku szkolnym. Przy tej okazji spisywano wśród doro­słych analfabetów, dla których zosta­ły uruchomione specjalne kursy.

      Od 21 lipca 1945 r. rozpoczynały się nadzwyczajne egzaminy do szkół pod­stawowych zakresu 7 klas szkoły powszechnej. Do egzaminów zgłaszały się dzieci, które w czasie okupacji nie korzystały w ogóle z żadnej nauki lub były przygotowywane w domu przez rodziców, albo korzystały z tajnego nauczania. Celem egzaminów było stwierdzenie stopnia opanowania mate­riału programowego i zakwalifikowa­nie ich do odpowiednich klas.