Autor

Józef Stawiński

Tytuł

„Prawo Ludu”

Źródło

Przyjaciel Ludu 5-6/1995

Uwagi

 

 

Czasopismo o takim tytule było Organem Infor­macyjno - Propagandowym Miejscowego Ko­mitetu Robotniczego /MKR/. Była to pierwsza gazeta leszczyńska ukazująca się po wyzwoleniu miasta /31.01.1945/ spod okupacji hitlerowskiej. Powstanie jej jest ściśle powiązane z kształtowaniem się władz Komitetu Robotniczego w Lesznie.

Na przełomie 1944/45 r. istniały w Lesznie 2 zorganizowane grupy, przygotowujące się do obję­cia władzy po wyzwoleniu. Pierwsza z nich. to Komi­tet Robotniczy zorganizowany w Bronikowie pod Lesznem przez Emanuela Bartnickiego. skazanego kilkakrotnie wyrokami sądowymi w okresie między­wojennym za działalność rewolucyjną. Grupa ta prowadziła działalność propagandową i informacyj­ną, udzielała pomocy jeńcom wojennym i Żydom. Krótko przed wyzwoleniem przeniosła się do Lesz­na. Drugie ugrupowanie o charakterze politycznym i określonym kierunku działania, kierowane było przez Leona Szygułę, studenta prawa pracującego w czasie okupacji w kolejowym Oddziale Ruchu w Lesznie.

Po opuszczeniu miasta przez wojska niemieckie ugrupowania te połączyły się. tworząc Miejscowy Komitet Robotniczy. Uzyskał on aprobatę komen­danta wojennego miasta płk. Toriszniego i objął władzę nad miastem, powierzając funkcję pierwsze­go burmistrza Wiktorowi Pachorskiemu. a wiceburmistrza Józefowi Ziarnkowskiemu.

Miejscowy Komitet Robotniczy zajął się upo­rządkowaniem miasta, organizacją służby zdrowia w szpitalu, dostawą żywności, organizacją Milicji Oby­watelskiej, Urzędu Pośrednictwa Pracy i czuwał nad realizacją przemian społeczno-politycznych. 15 lu­tego 1945 r. wydał "Odezwę do ludności miasta Le­szna i okolicy".

Z uwagi na trwające jeszcze w Poznaniu walki. nie docierała do Leszna żadna prasa centralna in­formująca o sytuacji na frontach walk z hitlery­zmem. Wtedy Miejscowy Komitet Robotniczy pod­jął się utworzenia własnego ośrodka informacji. Po­wołano do życia Powiatowy Wydział Informacji i Propagandy, który pełnił funkcję lokalnego wydaw­cy.

7 marca 1945 r. ukazał się pierwszy numer miej­scowej gazety "Prawo Ludu" w nakładzie 2000 eg­zemplarzy. Redaktorem był Leon Szyguła. Numer ten, na czołowej stronie, zamieścił artykuł "Wyzwo­lenie" i "Grudziądz oswobodzony" a dalej podawał informacje o sytuacji frontowej oraz wiele wiado­mości i zarządzeń lokalnych.

10 marca 1945 r. ukazał się drugi, a zarazem ostatni, numer tej gazety, przynoszący kolejne wia­domości frontowe oraz informacje o sytuacji w czę­ściach wyzwolonego kraju.

Do Leszna zaczęła docierać już prasa poznań­ska i centralna, dlatego zaprzestano wydawania dal­szych numerów lokalnej gazety. Miejsce jej zajęła "Wola Ludu", docierająca z Poznania.

Pierwsza polska gazeta leszczyńska "Prawo Lu­du" rodziła się po 5-letniej okupacji i przy odgłosach walk toczących się o Głogów i Poznań. Jej pojawie­nie się zostało przyjęte przez miejscowe społeczeń­stwo z wielkim entuzjazmem i tylko niektórym "szczęśliwcom" udało się ją zdobyć. Ja zdobyłem ją tylko dzięki osobistej znajomości redaktora, z któ­rym w czasie okupacji pracowałem na PKP (Deutsche Raichsbahn). Niestety, mój egzemplarz nie wró­cił do mnie po wypożyczeniu. Przekonałem się rów­nież, że gazety tej w swoich zbiorach nie mają także leszczyńskie instytucje: Archiwum Państwowe, Mu­zeum Okręgowe i Wojewódzka Biblioteka Publicz­na.