Autor

Bronisław Świderski

Tytuł

Sądownictwo

Źródło

„Ilustrowany opis Leszna i ziemi leszczyńskiej” - reprint wydania z 1928 r

Uwagi

 

 

Nasze Leszno, posiadające własną jurysdykcję, przez dłu­gie lata rozpatrywało sprawy i wydawało wyroki sądowe w ratuszowej sali. Duży kamień na rynku ze wschodniej strony przed ratuszem świadczy jeszcze dziś o miejscu, gdzie stał pręgierz miejski dla przestępców; płaskorzeźbę zaś .,Justicji" umieszczono prawdopodobnie z tego powodu nad wej­ściem do gmachu ratuszowego.

Dopiero za czasów pruskich przeniesiono urząd sądownictwa, teraz już państwowy, do gmachów innych. I tak na początku 19. stulecia urzędował sąd w domostwie Rontza przy ul. Osieckiej w dawniejszej oficynie, przynależnej do zamku Leszczyńskich później Sułkowskich. Stąd po gruntownej reno­wacji zamku przeniesiono go do sal zamkowych. Gmach zam­kowy zbudowano w lalach 1750/63 i to w skromnym stylu barokowym z piękną salą na I piętrze, utrzymaną w stylu rokoko, której ornamentacje oglądać można dziś jeszcze w po­koju prezesa Sądu. Sądownictwo leszczyńskie przejęły władze polskie z rąk niemieckich w styczniu 1920 r. Jednakże jeszcze do 1kwietnia 1920 r. urzędowali obok polskich sędziów i urzędników Niemcy, z powodu braku dostatecznej ilości polskich pracowników i urzędników. Leszno jest siedzibą sądu okręgowego (były pruski Landgericht). Podlegają mu sądy powiatowe w Lesznie. Rawiczu, Bojanowie, Jutrosinie, Gostyniu. Kościanie, Wolsztynie i Śmiglu.

Pierwszym prezesem sądu okręgowego był Adam Ruszczyński, dawniejszy bardzo poważany i zasłużony działacz społeczny, adwokat i obywatel Leszna, powołany na stanowisko prezesa sądu apelacyjnego w Toruniu. Drugim z urzędu pre­zesem sądu okręgowego został zamianiowany były radca sądowy Stanisław Piwoński, urodzony w Lesznie, który ukończył tutejsze gimnazjum.

Sąd okręgowy dzieli się na Wydział Prezydjalny, Wydział Cywilny i Wydział Karny.

Oprócz izb karnych urzęduje przy Sądzie Okręgowym sędzia śledczy oraz prokuratura. Do kompetencji ostatniej należy ściganie, przeprowadzanie dochodzeń oraz oskarżanie publiczne o wszystkie zbrodnie i występki, popełnione w obwo­dzie Sądu Okręgowego. Na tem miejscu zaznaczyć wypada, że czynność prokuratury w stosunku do przedwojennej znacz­nie się powiększyła. Objaw ten tłómaczą podobnie, jak w innych krajach, skutki powojennej deprawacji, oraz oko­liczność, że okręg leszczyński leży na pograniczu i z tego powodu obfituje w przestępstwa celne i przemytnictwo.

Sąd Powiatowy mieści się w tym samym gmachu co Sąd Okręgowy. Obsadzony jest obecnie 3-ma sędziami; za niemieckich czasów urzędowało tu stale 4—5 sędziów. Kie­rownikiem jest obecnie sędzia pow. Perz. Do kompetencji Sądu Powiatowego należą sprawy cywilne, sporne i niesporne.

Stan personalny Sądu Okręgowego:

Prezes: Radca Piwoński, dyrektor: Dr. Idziński, sędzio­wie: Dr. Hoffmann, Kamieński, Dr. Kuryłło, Simiński i sędzia